Tiếp bước cha anh, viết thêm trang sử mới

Qua bao thăng trầm, cùng với thời gian, trường đã qua 07 lần di chuyển địa điểm gắn với bao kỳ tích, bao kỉ niệm không thể nào quên của các thế hệ thầy trò:
Từ năm 1959 -1964 trường đóng tại chùa Vườn, xã Liên Sơn cũ, nay là Thị Trấn, Đô Lương.
Từ năm 1965 – 1974, do chiến tranh ác liệt xảy ra, trường lần lượt sơ tán về các địa điểm: xã Tân Sơn; xã Bạch Ngọc; Bệnh viện, huyện Đô Lương, rồi lên Làng chè, xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ.
Từ năm 1975 -1992 trường chuyển về địa điểm Truông Cồn Đọi, xã Đà Sơn.
Từ năm 1993 đến nay, trường chuyển về địa điểm xóm 11, xã Đà Sơn, Đô Lương.

Nhớ lại những ngày đầu thành lập, vẻn vẹn chỉ với 21 thầy cô giáo kể cả nhân viên phục vụ, có 5 lớp 8 với 249 học sinh. Mặc dù khó khăn thiếu thốn trăm bề, số lượng ít ỏi, nhưng vượt lên tất cả, bằng sự say mê, tâm huyết, sáng tạo, sự chịu thương, chịu khó của đội ngũ thầy cô giáo và các lớp học trò, trường từng bước phát triển.

55 năm qua, dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, nhà trường đã vững vàng từng bước đi lên cùng với sự trưởng thành nhanh chóng của nền Giáo dục Cách mạng cả nước. Bất luận trong hoàn cảnh nào, thời chiến hay thời bình, với sứ mệnh cao cả được Đảng và nhân dân tin tưởng giao phó, từ mái trường thân yêu này đã kết tinh, hun đúc thành truyển thống vô cùng quí báu và rất đỗi tự hào.

Đó là: Truyền thống đoàn kết, gắn bó, sáng tạo, luôn tiên phong đi đầu, vượt qua mọi khó khăn thử thách để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ cho quê hương, đất nước của các thế hệ CBQL, đội ngũ các nhà giáo, công nhân viên nhà trường.

Nhờ sự quan tâm giúp đỡ to lớn của Cấp ủy, Chính quyền đoàn thể và Nhân dân địa phương, đội ngũ nhà giáo, CBCNV nhà trường đã liên tục phấn đấu không ngừng, tự khẳng định phấm chất, truyền thống tốt đẹp của mình. Từ những ngày đầu gian khó, cơ sở vật chất chỉ là tranh tre nứa lá, nền đất, mái rạ, bữa ăn chỉ là khoai sắn độn cơm, các thầy cô vẫn cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, động viên, giúp đỡ nhau để hoàn thanh tốt nhiệm vụ. Các thầy cô hết mực thương yêu chăm chút học trò, không quản đường xá xa xôi, cách trở, đã đến từng nhà động viên bảo ban các em cố gắng học tập, rèn luyện, có nhiều em hoàn cảnh khó khăn phải nghỉ học, thầy cô sẵn sàng san sẻ tiền, gạo ít ỏi của mình để hỗ trợ thêm cho các em. Khi chiến tranh ác liệt xảy ra, trường phải đi sơ tán, đã từng lên miền núi Giai Xuân, Tân Kì, lên Bạch Ngọc, về Tân Sơn, rồi Đà Sơn có truông Cồn Đọi… Nhiều thầy cô sẵn sàng lên đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc, trong số đó có người đã anh dũng hy sinh, nhiều người là thương binh nặng, là dũng sĩ diệt Mỹ, nhiều người trở về đứng trên bục giảng mà trong mình còn mang nặng những vết thương. Bước sang giai đoạn hoà bình, các thầy cô vừa tích cực giảng dạy, vừa tham gia lao động cộng sản, từng chặt nứa, đốn củi, đóng gạch, đào ao… Đáng tự hào là trong bất cứ hoàn cảnh nào, các thế hệ giáo viên vẫn không ngừng phấn đấu, đẩy mạnh phong trào thi đua “Hai tốt”, “Vừa hồng, vừa chuyên”, đội ngũ nhà giáo luôn kiên trì bám lớp, bám trường, kiên định mục tiêu “trồng người”, với câu khẩu hiệu chiến lược: “dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt” để đào tạo ra những lớp học trò tài giỏi, góp sức mình bảo vệ và xây dựng đất nước.

Đã từng có mặt tại trường Đô Lương 1 gồm 369 nhà giáo, CBQL, CNV trải qua các thời kỳ. Đến nay, đã có 10 thầy cô là Hiệu trưởng và là Bí thư chi bộ qua các thời kỳ, cùng tập thể sư phạm nhà trường đoàn kết, sáng tạo xây dựng nhà trường ngày càng phát triển không ngừng. Chất lượng đội ngũ giáo viên luôn được các cấp, các ngành đành giá cao, được nhân dân, phụ huynh, học sinh yêu mến, kính trọng. Đã có hơn 200 lượt cán bộ, giáo viên đạt danh hiêụ giáo viên dạy giỏi tỉnh, chiến sỹ thi đua các cấp từ cơ sở đến tỉnh, nhiều người được nhận những phần thưởng quí giá. Đặc biệt, thầy giáo Nguyễn Khắc Liên vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu nhà giáo ưu tú trong đợt đầu tiên của tỉnh Nghệ An. Các thầy cô, CBCNV đã không ngừng trau dồi phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, vừa tham gia giảng dạy, vừa làm tốt công tác kiêm nhiệm, vừa tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, học lên thạc sĩ, học thêm văn bằng hai, tham gia nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm được xếp bậc cao ở ngành, ở tỉnh.

Công sức lao động miệt mài, sáng tạo của đội ngũ nhà giáo đã đào tạo được hơn 26.000 học sinh ra trường, trong đó có trên 2.300 em học sinh giỏi cấp tỉnh, 3 em đạt HSG Quốc gia, nhiều em đạt giải cấp Quốc gia Olimpic tiếng Anh qua mạng, đạt giải cao trong Hội thi Toán bằng tiếng Anh Hà Nội mở rộng, có hơn 14.000 học sinh thi đậu vào các trường Đại học, trong đó có nhiều thủ khoa, á khoa; trường nhiều năm lọt vào tốp 200 trường THPT của cả nước có HS thi đại học đạt điểm cao.

Bảng vàng truyền thống luôn được điểm thêm những nét son chói lọi. Nhà trường không ngừng phát triển về mọi mặt, khẳng định vững chắc vị thế của mình bằng sự nỗ lực, phấn đấu đạt thành tích cao trên các mặt hoạt động, được Bộ trưởng và Thứ trưởng Bộ Giáo dục& Đào tạo về thăm nhiều lần. Trong năm học 1964 -1965, Đoàn trường được báo cáo điển hình trong Hội nghị Đoàn các trường cấp 3 toàn Miền Bắc, năm học 1971-1972 trường trở thành một trong 07 ngôi sao sáng của nền giáo dục miền Bắc XHCN. Chi bộ Đảng được công nhận danh hiệu trong sạch vững mạnh nhiều năm liền, tập thể Sư phạm nhà trường đã có 43 lượt được công nhận là đơn vị tiên tiến xuất xắc cấp tỉnh, các tổ chức đoàn thể: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ đều được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nhiều năm liên tục. Đến nay, nhà trường, các tổ chức đoàn thể đã được tặng thưởng 22 Cờ thi đua của các cấp các ngành, 37 bằng khen và hàng trăm giấy khen trên các mặt hoạt động. Trường đã được cấp Bằng công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia năm 2010, được Tỉnh cấp Bằng chứng nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giai đoạn 2013 -2018.

Đó là: Truyền thống cần cù, kiên trì nhẫn nại, vượt khó, sáng tạo trong học tập, rèn luyện của lớp lớp học sinh, xứng đáng với truyền thống của vùng đất văn hiến, miền quê hiếu học, biết nuôi chí lớn của con người Đô lương.

Mảnh đất Đô lương, từ ngàn xưa đã nổi tiếng là vùng đất văn hiến, với nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh hữu tình, nên thơ được xếp hạng cấp Quốc gia như Đền Đức Hoàng, Đền Quả Sơn, Đình Phú Nhuận, Lương Sơn, nhà thờ Nguyễn Cảnh, Nguyễn Nguyên, Thái Bá; có những tên làng Bạch Ngọc, Văn Khuê, Văn Lâm, Văn Hà, Văn Tràng, Trung Hậu, Rú Bút, Hòn Nghiên, Hòn Mực…được nhân dân hình tượng hóa, địa danh hóa truyền từ đời này sang đời khác thể hiện khát vọng vươn lên trong học hành, khoa bảng, hun đúc nên những phẩm chất cao quí của con người Đô Lương sống trung thực, thẳng thắn, nhân nghĩa, thủy chung, giàu tính nhân văn, thông minh, hiếu học và quyết tâm vượt khó. Học sinh Đô lương 1 mang trong mình dòng máu lớn của cha anh cùng với sự dìu dắt, dạy bảo ân cần của các thầy, cô giáo đã góp phần không nhỏ trong sự nghiệp giải phóng, bảo vệ và xây dựng quê hương, đất nước.

Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, tiếp tục học tập, công tác, làm việc trên mọi miền đất nước. Khi chiến tranh xảy ra, hàng ngàn học sinh sẵn sàng lên đường ra trận, dũng cảm chiến đấu, hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc; nhà trường có hàng trăm học sinh là thương binh, bệnh binh, có hơn 200 cựu học sinh đã anh dũng hy sinh, tên tuổi của các anh, các chị mãi mãi được Tổ Quốc khắc ghi và mãi là niềm tự hào, biết ơn của mái trường Đô Lương 1. Có rất nhiều cựu học sinh đã, đang đảm nhận những chức vụ quan trọng trong bộ máy cao cấp của Đảng và Nhà nước, hoạt động xuất sắc trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá – xã hội, nhiều người có học hàm, học vị Giáo sư, Tiến sĩ, là Tướng lĩnh cao cấp, là Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân, Thầy thuốc ưu tú, nhà báo, nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, họa sĩ tài hoa, là các nhà khoa học đầu ngành, là các nhà quản lý có uy tín cao với các chức vụ từ Thứ trưởng, Vụ trưởng, Bí thư, Chủ tịch, Phó chủ tịch tỉnh, huyện; Giám đốc các Sở, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ, phổ thông, Tổng giám đốc, Giám đốc các Doanh nghiệp, các Công ty lớn, vừa và nhỏ, rồi cả những Thủ khoa đại học, Thủ khoa HSG làm rạng danh mái trường Đô Lương 1. Còn đó, một lực lượng không nhỏ các anh, chị đã tình nguyện ở lại quê nhà, góp sức mình cùng toàn dân xây dựng quê hương Đô Lương ngày càng giàu đẹp.

Thời khắc này, chúng ta cùng nhau vừa ôn lại những truyền thống tốt đẹp của trường vừa rút ra những bài học quý báu để từ đó sẽ vươn xa hơn, đạt thành tích lớn hơn nữa. Chúng ta có quyền tự hào: “Đô Lương1- ngôi trường Cách mạng có bề dày lịch sử, giàu truyền thống dạy tốt – học tốt, đoàn kết, sáng tạo, nhân nghĩa, thủy chung”.

Có nhiều nguyên nhân tạo nên truyền thống đó, song có lẽ, bao trùm lên tất cả đó là nhờ sự năng động, sáng tạo không ngừng đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của tập thể Cấp ủy, của các nhà quản lý mà đứng đầu là 10 vị hiệu trưởng. Đó là nhờ phẩm chất cao quí, là sự đoàn kết đồng lòng, sự nhiệt tình cống hiến, xây dựng nhà trường của các thế hệ giáo viên trên mọi lĩnh vực công tác. Đó là nhờ nhà trường đã luôn làm tốt sứ mệnh của mình, chăm lo bồi dưỡng, đào tạo các thế hệ học sinh vừa giỏi về kiến thức, vừa có đạo đức trong sáng, tâm hồn lành mạnh, năng động, sáng tạo, khoẻ mạnh về thể chất, dám nghĩ, dám làm, tự tin, tự trọng. Hơn nữa, cốt cách của học sinh Đô Lương 1, dù ở đâu, làm gì, ở cương vị nào đều luôn thể hiện bản lĩnh vững vàng, ý chí vươn lên, không chùn bước trước những khó khăn, thử thách, xả thân vì nghĩa lớn, ham học hỏi để vượt lên chính mình. Và điều quan trọng nhất, đó là sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Chính quyền từ Trung ương đến Tỉnh. Đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ, chỉ đạo trực tiếp của Sở GD& ĐT Nghệ An, của Đảng bộ, chính quyền Huyện Đô Lương và niềm tin, sự gắn bó, ủng hộ của nhân dân trong suốt hơn nửa thế kỷ qua.