Sáng ngày 15/2/2011 xã Thái Sơn huyện Đô Lương đã tổ chức lễ tế đầu xuân Đình Long Thái năm 2011. Tới dự có đông đảo cán bộ, nhân dân xã Thái Sơn và du khách thập phương. Trước đó, trong ngày 14/2. đã diễn ra các hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể dục thể thao với sự tham gia đông đảo của cán bộ, nhân dân.
![]() |
![]() |
| Lễ tế đầu xuân đình Long Thái | |
Tại buổi lễ, các đại biểu cùng đoàn thể cán bộ và nhân dân đã cùng nhau ôn lại truyền thống lịch sử của đình Long Thái. Ngược dòng lịch sử, dưới thời vua Hồng Đức, Lê Thiên lấy vợ là Bùi Thị Ngọc Thụy ở xã Diêm Trường (nay thuộc xã Văn Sơn và Yên Sơn – Đô Lương ngày nay). Thời đó trong triều nổi loạn, bà Ngọc Thụy đang mang thai và chạy loạn đến thôn Vĩnh Long (xã Thái Sơn ngày nay) và sinh hạ được một người con trai, đặt tên là Lê Ninh, lúc đó bà Thụy cùng con trai trở về quê ngoại sinh sống dau đó vượt sang Ai Lao (đất nước Lào ngày nay) để sinh sống. Sau đó cựu thần Hưng Quốc Công Nguyễn Kim đã đi khắp thiên hại để truy tìm, tập hợp con cháu nhà Lê, đến nước Ai Lao và tìm được tìm Lê Ninh bèn lập lên làm vua, đặt niên hiệu là Nguyễn Hòa, tên hiệu là Hoàng Đế, hiệu là Lê Trang Tông.
Trong thời gian 16 năm làm Vua, Lê Trang Tông đã có công lớn trong việc đánh đuổi giặc ngoại xâm, mở mang bờ cõi, xây dựng cuộc sống ấm no cho nhân dân. Sau 16 năm làm Vua, Lê Trang Tông đã làm được rất nhiều việc lớn cho đất nước, trong đó ông đã cho sửa lại Ích Điện Quang (nay là đền Đức Hoàng) tại xã Yên Sơn và chia ruộng đất cho nhân dân trong toàn vùng khai khẩn làm ăn. Để tưởng nhớ công ơn của Vua Lê Trang Tông và các vị tướng nhà Lê, nhân dân đã lập đền thờ tại làng Long Thái. Theo sử sách ghi lại Đình Long Thái xưa là ĐÌnh Vĩnh Long được làm bằng gỗ Lim vào cuối thế kỷ 16 đầu thế thế kỷ 17 thời nhà Nguyễn – Thiện. Sau đó nhân dân làm thêm tòa đình bằng gỗ Mít, đây chính là ngôi đình Long Thái ngày nay.
Từ đó đến nay vào dịp ngày 13/1 (ÂL) nhân dân đã tổ chức lễ tế để tưởng nhớ ông ơn cửa Lê Trang Tông và các tướng lĩnh nhà Lê. Ngôi đình còn là nơi sinh hoạt, nơi bàn bạc các công việc quan trọng của dân làng. Từ đầu thế kỷ 19 đến nay, đình còn là nơi sinh hoạt tập hợp nhân dân đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945.
Năm 2006, Đình Long Thái được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Tại buổi lễ, đã tổ chức dâng hương, dâng hoa, lễ cáo yết, tiễn cỗ và lễ tạ vua Lê Trang Tông và các tướng lĩnh nhà Lê, những người có công đánh đuổi giặc ngoại xâm đem lại cuộc sống ấm no cho nhân dân.
Sỹ Bắc








