Lễ khánh thành trùng tu tôn tạo nhà thờ họ Hoàng Trần gốc Mạc tại xã Đặng Sơn

Vừa qua, dòng họ Hoàng Trần gốc Mạc ở xã Đặng Sơn- Đô Lương đã tổ chức lễ khánh thành trùng tu, tôn tạo nhà thờ họ đã được công nhận Di tích Lịch sử- Văn hóa cấp Quốc gia năm 1994. Về dự lễ có đồng chí Nguyễn Trung Thành- Ủy viên Ban thường vụ- Phó chủ tịch UBND huyện, đồng chí Nguyễn Kim Nam- Huyện ủy viên- Trưởng phòng Văn hóa- Thông tin huyện.

Nhà thờ họ Hoàng Trần được xây dựng năm 1884 là nơi thờ tự Tổ Mạc Đăng Lượng vào đất Hoan Châu năm Đại chính 7/1535, nguồn gốc phát sinh ở làng Lũng Động, nay là làng Long Động huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Ông là cháu 11 đời của Lượng quốc Trọng Nguyên Mạo Đỉnh Chi. Bậc chú của Thái tổ Mạc Đăng Dung. Năm 17 tuổi, ông đậu Tiến sỹ, 25 tuổi đậu Tam giáp Tiến sỹ. Ông làm quan dưới triều Hậu Lê được phong Quận Công. Triều Mạc được phong Phó quốc Vương.

Năm 1553, vâng lệnh Thái tổ Mạc Đăng Doanh đem 1 vạn Tướng sỹ vào Trấn Thư Hoan Châu đóng bản doanh ở Đô Đặng, Tổng Đặng Sơn, bảo vệ vùng Tây Nam, đánh giặc từ Ai Lao, bảo vệ biên cương. Ông có công chiêu dân, lập ấp với 137 hộ, củng cố xây dựng làng, xã, làm nghề dạy học, bốc thuốc và nhiều công lao khác.

Nhà thờ họ Hoàng Trần còn là nơi tập hợp những sỹ phu yêu nước về đây hoạt động dưới thời kỳ văn thân khởi nghĩa khi chưa có Đảng lãnh đạo. Từ khi Chi bộ Đảng ở Đặng Sơn ra đời tháng 3/1930, nhà thờ họ Hoàng Trần tiếp tục trở thành nơi hội họp của các đảng viên, cũng là nơi in ấn, cất giấu tài liệu. Trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, Xứ ủy Trung kỳ và Tỉnh ủy Nghệ An đã chọn nơi đây làm điểm hội họp, tập trung quần chúng nhân dân và treo cờ Đảng, cũng là nơi làm việc của chính quyền Xô Viết ở Đặng Sơn.

Trong 2 cuộc kháng chiến, dòng họ có tới 65 người ngã xuống vì độc lập, tự do Tổ quốc, trong đó có 7 liệt sỹ hy sinh trong thời kỳ đấu tranh 1930-1931 và 45 là cán bộ tiền khởi nghĩa. 

Tiếp nối mạch nguồn truyền thống, ngày nay con cháu dòng họ Hoàng Trần luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, phấn đấu học tập, công tác và góp phần xây dựng giàu đẹp. Nhiều người là Phó giáo sư, Tiến sỹ, cán bộ, thương nhân, mỗi người một công việc nhưng ở họ có một điểm chung là luôn tự hào về quê hương và dòng họ.

Trải qua thời gian năm tháng, nhà thờ bị xuống cấp, không đảm bảo an toàn cho di tích. Ngày 10/5/2021, UBUD xã Đặng Sơn cùng dòng họ làm lễ động thổ và triển khai thi công trùng tu, tôn tạo. Đến nay nhà thờ đã được trùng tu vững chắc, khung nhà bằng gỗ lim. Tổng kinh phí hết trên 1,8 tỷ đồng, trong đó nhà nước hỗ trợ 250 triệu đồng. Số tiền còn lại do con cháu trong dòng họ đóng góp.

Tại buổi lễ, các đồng chí lãnh đạo huyện, lãnh đạo xã Đặng Sơn cùng đại diện dòng họ đã cắt băng khánh thành công trình trùng tu tôn tạo nhà thờ họ Hoàng Trần gốc Mạc.

                                                                              Ngọc Phương