Vì sao tàu ngầm Nga áp sát Mỹ?

Trong bối cảnh hai nước Nga – Mỹ đang tìm cách hàn gắn lại mối quan hệ vốn nguội lạnh trong 8 năm cầm quyền của chính quyền Tổng thống George W. Bush, sự kiện tàu ngầm Nga áp sát vùng biển phía Đông nước Mỹ một lần nữa phủ bóng đen lên triển vọng cải thiện quan hệ giữa hai cường quốc này.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Mỹ, trong những ngày gần đây, hai tàu ngầm hạt nhân tấn công thuộc lớp Akula của Nga đã tiến hành tuần tra một cách “bất thường” tại vùng biển quốc tế cách bờ biển miền Đông nước Mỹ khoảng 320 km. Giới chức Quân đội Nga cũng xác nhận thông tin trên. Tướng Anatoly Nogovitsyn, Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga khẳng định, đây là hoạt động tuần tiễu bình thường của các tàu ngầm hạt nhân Nga.

Theo người phát ngôn Lầu Năm Góc Geoff Morrell, “hoạt động này không đặt ra bất cứ đe dọa nào và không gây ra bất cứ lo ngại nào” đối với Mỹ. Lầu Năm Góc tuyên bố theo dõi sát những động thái của tàu ngầm Nga và hạ thấp mức nghiêm trọng của sự việc.

Tàu ngầm hạt nhân lớp Akula của Nga xuất hiện ở bờ biển phía Đông Mỹ.

Thông điệp Nga muốn gửi tới Mỹ

Đằng sau những tuyên bố công khai của hai bên, giới phân tích cho rằng, với việc điều hai tàu ngầm được cho là tối tân nhất hiện nay đến “sát sườn” Mỹ, Nga muốn gửi đi những thông điệp cụ thể về sức mạnh của quân đội Nga trong giai đoạn hiện nay.

Stephen Saunders, thiếu tướng nghỉ hưu của Hải quân Anh cho rằng, sự hiện diện của tàu ngầm hạt nhân Nga ở bờ Đông nước Mỹ phản ánh “sự quay trở lại của thời kỳ chiến tranh Lạnh”. Đây là sự tiếp cận gần lãnh hải Mỹ nhất của Hải quân Nga trong vòng 15 năm trở lại đây. Theo ông  tephen Saunders, hành động trên của Hải quân Nga vừa mang thông điệp chính trị, vừa mang thông điệp quân sự.

Hải quân Nga bị Mỹ “phớt lờ” trong nhiều năm qua bởi sức mạnh của quân chủng này không còn đạt được phong độ như thời Liên Xô. Tư lệnh Hải quân Nga trong tháng 6 vừa qua từng thừa nhận, Nga có thể sẽ phải mua tàu chiến của nước ngoài.

Liên quan đến lý do này, nhằm tránh bị Mỹ “coi thường” về sự thất bại liên tiếp của kế hoạch phát triển tên lửa xuyên lục địa Bulava, Nga muốn củng cố lại hình ảnh một cường quốc quân sự, đặc biệt là Hải quân trong cán cân sức mạnh với Mỹ. Kể từ năm 2005, Nga đã 6 lần thất bại trong các vụ thử tên lửa Bulava phóng từ tàu ngầm. Lần thất bại gần đây nhất vào giữa tháng 7.

Stephen Flanagan, chuyên gia quân sự thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington nhận định, thông điệp của Nga đối với Mỹ là: “Đừng coi thường chúng tôi. Hải quân Nga có thể hoạt động ở bất cứ đâu trên thế giới, kể cả vùng biển cận kề nước Mỹ”. Ngoài ra, việc Hải quân Nga có mặt gần nước Mỹ còn nhằm đáp trả việc các tàu chiến của Mỹ liên tục tuần tra tại vùng biển quốc tế xung quanh Nga, đặc biệt sau cuộc xung đột quân sự Nga –  Gruzia hồi tháng 8 năm ngoái.

Gập ghềnh quan hệ Mỹ – Nga

Liệu quan hệ Nga – Mỹ có được cải thiện hơn dưới thời Medvedev – Obama?

Theo một số nhà phân tích, vụ việc tàu ngầm hạt nhân Nga “lượn lờ” dọc bờ biển Mỹ một lần nữa làm gia tăng trở ngại trong nỗ lực cải thiện mối quan hệ giữa hai cường quốc này. Sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa nguyên thủ hai nước vào đầu tháng 7 tại Moscow, quan hệ Nga – Mỹ vẫn không đạt được những tiến triển như mong đợi. Thậm chí, trong thời gian gần đây còn xuất hiện nhiều “tiếng bấc, tiếng chì” trong quan hệ giữa hai nước.

Cuối tháng 7 vừa qua, trả lời phỏng vấn Tạp chí Phố Wall sau chuyến công du đến Gruzia và Ukraine,  Phó Tổng thống Joseph Biden tỏ ý coi thường tiềm lực kinh tế của Nga khi cho rằng, nền kinh tế của xứ Bạch Dương đang rất “ốm yếu”, gánh nặng về vấn đề kinh tế không cho phép nước này trụ vững trong 15 năm nữa và do đó, Nga buộc phải nhân nhượng phương Tây và xem xét lại phạm vi các lợi ích quốc gia của mình. Điện Kremlin lập tức phản ứng lời bình luận trên với yêu cầu làm rõ ý định của Mỹ đối với Nga.

Triển vọng quan hệ Nga – Mỹ ngày càng mờ nhạt trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và Gruzia trong những ngày gần đây lại nổi lên một cách đáng báo động. Nga cáo buộc chính quyền Tbilisi đang có những hành động khiêu khích Nam Ossetia và âm mưu sử dụng vũ trang tái chiếm ku vực ly khai này. Moscow cáo buộc Washington tiếp tục “âm thầm” cung cấp vũ khí cho quân đội Gruzia kể từ sau cuộc xung đột hồi tháng 8 năm ngoái.

Trong bối cảnh xuất hiện những dấu hiệu phức tạp như vậy, các chuyên gia nhận định, quan hệ Mỹ – Nga sẽ khó có thể nồng ấm một sớm một chiều.

 

Theo www.baodatviet.vn