Thủ tướng: Không để lạm phát cao trở lại

Đăng đàn trước Quốc hội từ 8h sáng nay (19/11), Thủ tướng cho hay Chính phủ đã thống nhất chủ trương cần tiếp tục các chính sách hỗ trợ, kích thích thiết thực để vừa hỗ trợ cho phục hồi tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa để cho các doanh nghiệp thích ứng dần với lãi suất thị trường và không để lạm phát cao trở lại.

Mở đầu phiên chất vấn, Thủ tướng đã dành gần 1 tiếng rưỡi để đọc báo cáo. Theo đó, Thủ tướng nhận định, diễn biến tình hình kinh tế thế giới và trong nước tháng 10 và nửa tháng 11 vừa qua đã làm sáng tỏ thêm những nhận định, đánh giá và dự báo của chúng ta về khả năng hoàn thành kế hoạch năm 2009 và triển vọng phát triển kinh tế – xã hội năm 2010.

Mô tả ảnh.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đăng đàn trước Quốc hội. Ảnh: TTXVN

Trong tháng 10, sản xuất công nghiệp tiếp tục phục hồi và tăng trưởng 11,9%; nông nghiệp, tuy gặp nhiều thiên tai, dịch bệnh nhưng vẫn phát triển khá ổn định; tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng tiếp tục tăng; thu chi ngân sách, lãi suất và giá tiêu dùng tương đối ổn định (giá tiêu dùng tháng 10 tăng 0,37% so với tháng 9/2009 và tăng 4,49% so với tháng 12/2008).

Tuy nhiên, những thách thức, khó khăn vẫn còn rất lớn. Thêm vào đó, trong một thời gian ngắn, hai cơn bão lớn liên tiếp đổ bộ vào miền Trung, Tây Nguyên gây thiệt hại nặng nề về sinh mạng và tài sản. Chính phủ đã và đang chỉ đạo các bộ, ngành chức năng, các địa phương tập trung sức trợ giúp để đồng bào ta sớm vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.

Tại kỳ họp này, đã có 112 đại biểu Quốc hội gửi 254 chất vấn đến Chính phủ, Thủ tướng và các thành viên Chính phủ. Thủ tướng đã yêu cầu các thành viên Chính phủ theo chức năng, nhiệm vụ được giao và thừa ủy quyền của Thủ tướng trả lời bằng văn bản đối với các chất vấn của các vị đại biểu Quốc hội. Trong 2 ngày qua, 4 bộ trưởng đã trực tiếp trả lời chất vấn tại Hội trường.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng báo cáo giải trình thêm về một số nội dung thuộc ba nhóm vấn đề mà nhiều vị đại biểu Quốc hội và đồng bào cử tri cả nước quan tâm, chất vấn và đây cũng là những công việc mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Quốc hội.

Không phát hành tiền cho chi tiêu ngân sách

Thứ nhất là nhóm các giải pháp nhằm phục hồi tăng trưởng giữ ổn định kinh tế vĩ mô, không để lạm phát cao trở lại và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Để đạt được mục tiêu phục hồi tăng trưởng kinh tế cao hơn năm 2009, phấn đấu tăng GDP 6,5% trong năm 2010 và tăng bình quân khoảng 7 – 8% trong những năm tiếp theo, cần phải tiếp tục thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế một cách phù hợp để tiếp sức cho các doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế, hướng trọng tâm vào việc chuyển dịch cơ cấu, tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; đồng thời, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.

Chính phủ đã thống nhất chủ trương là cần phải tiếp tục có các chính sách hỗ trợ, kích thích thiết thực để vừa hỗ trợ cho phục hồi tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa để cho các doanh nghiệp thích ứng dần với lãi suất thị trường và không để lạm phát cao trở lại.

Về điều hành chính sách tài chính, tiền tệ, để đạt được mục tiêu vừa phục hồi tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô, không để lạm phát cao trở lại, vừa bảo đảm an sinh xã hội là vấn đề đang được nhiều vị đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm.

Thực tế rất phong phú trong những năm vừa qua đã để lại cho chúng ta niềm tin và một số kinh nghiệm, song nhiệm vụ điều hành trên lĩnh vực trọng yếu và rất nhạy cảm này trong thời gian tới (có cả nguyên nhân bên trong và bên ngoài tác động) là rất phức tạp, khó khăn, đòi hỏi Chính phủ và các cơ quan chức năng của Chính phủ phải bám sát tình hình, nâng cao năng lực dự báo và phải có những chính sách, giải pháp chỉ đạo điều hành kịp thời, linh hoạt, phù hợp trong thực thi chính sách tài chính, tiền tệ.

Để thực hiện được các nhiệm vụ thu chi ngân sách mà Quốc hội đã thông qua, các cơ quan Trung ương và các địa phương phải nghiêm túc, quyết liệt trong quản lý thu chi ngân sách, bảo đảm kỷ luật tài chính, ngăn chặn gian lận và thất thu thuế, nhất là các khoản thu liên quan đến tài nguyên, kinh doanh bất động sản, hoạt động xuất nhập khẩu và các hoạt động dịch vụ….

Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng tiềm năng tiết kiệm trong các cơ quan và toàn xã hội còn nhiều, Chính phủ sẽ rà soát và ban hành những quy định cụ thể để các tiềm năng này thành nguồn lực bổ sung cho phát triển; một điều có ý nghĩa rất quyết định để thực hiện có kết quả yêu cầu này là sự gương mẫu của các cán bộ đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt trong các cơ quan đơn vị, trong cả hệ thống chính trị của chúng ta. Chính phủ sẽ tăng cường chỉ đạo công tác kiểm tra, thanh tra tài chính và xử lý nghiêm các vi phạm.

Chủ trương nhất quán của Chính phủ là không phát hành tiền cho chi tiêu ngân sách. Toàn bộ số vay bù đắp bội chi ngân sách được dành cho đầu tư phát triển.

Một số vị đại biểu Quốc hội băn khoăn về tiến độ giải ngân, về chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư, về việc không thực hiện hết kế hoạch vốn trái phiếu chính phủ năm 2009 trong khi chúng ta lại vẫn tiếp tục tăng đầu tư trong kế hoạch năm 2010.

Nghị quyết của Quốc hội vừa được thông qua đã đề ra chỉ tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2010 so với GDP là khoảng 41%; đồng thời, quyết định giảm tỷ lệ bội chi ngân sách xuống 6,2% trên cơ sở phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi và giữ tổng mức đầu tư từ ngân sách nhà nước và từ trái phiếu chính phủ xấp xỉ năm 2009. 

Để đạt được mức huy động đầu tư cao nhất, Chính phủ đã và đang chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, giải quyết kịp thời và có hiệu quả các khó khăn vướng mắc trong các khâu thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng; cải cách mạnh thủ tục xây dựng cơ bản, quy chế đấu thầu và cách bố trí vốn nhằm rút ngắn hơn nữa thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án, đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa công trình vào vận hành, góp phần nâng cao hiệu quả vốn đầu tư và tăng tốc độ quay vòng vốn của nền kinh tế.

Chính phủ đang tập trung chỉ đạo để hoàn thành đưa vào sử dụng và khẩn trương chuẩn bị để khởi công xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội theo quy hoạch, nhất là các dự án quan trọng về giao thông và năng lượng. Tìm mọi giải pháp để đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các dự án giao thông tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Tạo các điều kiện thuận lợi để các tập đoàn, các tổng công ty và các doanh nghiệp triển khai đầu tư xây dựng nguồn và lưới điện theo quy hoạch. Tiếp tục đầu tư hạ tầng viễn thông….

Riêng về nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, Chính phủ sẽ báo cáo ngay với UBTVQH về phương án phân bổ cho kế hoạch năm 2010 và chỉ phát hành trái phiếu vay vốn khi đã có nhu cầu giải ngân. Chính phủ sẽ tiếp tục phân cấp đầu tư cho các địa phương đi liền với nâng cao chất lượng công tác quy hoạch và kiểm tra, giám sát. Yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý và bố trí vốn tập trung, ưu tiên cho các công trình, dự án sắp hoàn thành, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Một số đại biểu đề cập về một thực tế đáng quan tâm là hệ số ICOR khá cao và đang có xu hướng tăng lên.

Hệ số ICOR cao có phần là do đầu tư công và đầu tư của doanh nghiệp nhà nước hiệu quả còn thấp, thất thoát, lãng phí còn lớn và còn do thủ tục đầu tư phức tạp, phiền hà gây tốn kém nhiều thời gian và tiền bạc của các nhà đầu tư.

Nhận thức được những yếu kém này, Chính phủ sẽ tăng cường quản lý đầu tư công, bao gồm cả đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư nhằm giảm chi phí, nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư của nền kinh tế; đồng thời, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế ngoài nhà nước đầu tư (chiếm tỷ lệ ngày càng tăng cao trong tổng đầu tư toàn xã hội) vào kinh doanh cơ sở hạ tầng và nhất là đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh vì đây là những khu vực trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng nhiều hơn. Thực hiện tích cực, đồng bộ và có kết quả các giải pháp trên đây sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư của toàn bộ nền kinh tế và giảm dần hệ số ICOR của nước ta.

Chính phủ trân trọng đề nghị các vị đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp tăng cường giám sát công tác đầu tư và xây dựng, nhất là đầu tư công.

Cấu trúc lại doanh nghiệp

Về đẩy mạnh tái cấu trúc nền kinh tế, Chính phủ đã xác định: “Khẩn trương xây dựng đề án và thực hiện một bước tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng”.

Tái cấu trúc nền kinh tế mà nội dung chủ yếu là chuyển dịch cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, gắn liền với tái cấu trúc các ngành sản xuất, tái cấu trúc doanh nghiệp và điều chỉnh chiến lược thị trường là một vấn đề lớn, phải được thực hiện liên tục,  trên cơ sở của sự phát triển khoa học – công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, đây phải là một quá trình vận động liên tục nên chưa thể ngay lập tức từ bỏ việc phát triển theo “chiều rộng” để chuyển hẳn sang phát triển theo “chiều sâu”, mà phải có bước chuyển dịch khẩn trương, thích hợp.

Chính phủ đánh giá cao báo cáo giám sát các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty nhà nước của UBTVQH. Qua quá trình sắp xếp, đổi mới nhìn chung DN nhà nước đã thích ứng được và có bước phát triển khá trong kinh tế thị trường, hiệu quả hoạt động từng bước được nâng lên. Nhưng vẫn còn một số DN hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp, chưa tương xứng.

Thủ tướng cho hay, Chính phủ sẽ chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các kiến nghị qua giám sát của UBTVQH cấu trúc lại thích hợp trong từng doanh nghiệp, cơ cấu lại tài chính, bổ sung nguồn lực,  xây dựng các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty nhà nước ngày càng vững mạnh.

Những nội dung chủ yếu của tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng sẽ được đề cập trong Đề án và quá trình thảo luận thông qua Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 10 năm 2011 – 2020 và Kế hoạch 5 năm 2011 – 2015.

Nhưng ngay trong năm 2010, chúng ta cũng thể hiện một số bước đi cụ thể nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Theo Thủ tướng, việc tiếp tục huy động vốn đầu tư toàn xã hội tương đương (41% GDP), đồng thời bảo đảm giải ngân nhanh và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn, trong đó vốn ngân sách và trái phiếu chính phủ trong kế hoạch năm 2010 (chiếm 23%) để tập trung đầu tư cho kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội sẽ tạo thêm một bước quan trọng trong việc giải quyết các điểm nghẽn của phát triển, tạo tiền đề để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Rà soát quy hoạch thủy điện

Về các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, sẽ tập trung chỉ đạo thực hiện có kết quả các chính sách và chương trình, dự án về giảm nghèo nhanh và bền vững.

Thời gian qua, kết quả xoá đói giảm nghèo vẫn chưa vững chắc, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo ở nhiều địa phương, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao, chênh lệch giàu – nghèo giữa các vùng, các nhóm dân cư chậm được thu hẹp. Do vậy, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách, chương trình, dự án về giảm nghèo đã có, trong đó đặc biệt lưu ý chương trình giảm nghèo ở 62 huyện.

Cùng với đó, các tỉnh thành chọn thêm một số huyện nghèo khác để huy động mọi nguồn lực của địa phương đầu tư hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững.

Ngoài ra, Chính phủ sẽ khẩn trương sửa đổi bổ sung và nghiên cứu ban hành mới các cơ chế chính sách giảm nghèo bền vững. Năm 2010, nhiều chính sách và chương trình, dự án giảm nghèo sẽ hết thời hạn (Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, Chương trình 135 giai đoạn II, Chương trình 134… ), sau khi tổng kết sẽ ban hành các chính sách và chương trình, dự án phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

Riêng về chuẩn nghèo, từ năm 1993 đến nay, chúng ta đã 5 lần điều chỉnh, tiến tới tiếp cận với chuẩn nghèo quốc tế. Hiện nay chúng ta đang áp dụng chuẩn nghèo ban hành từ năm 2005. Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một số chính sách nhằm trợ giúp cấp bách cho người nghèo, hộ nghèo và các đối tượng khó khăn, đồng thời đang tích cực chỉ đạo triển khai việc điều chỉnh chuẩn nghèo để áp dụng cho giai đoạn 2011-2015.

Hơn nữa, đẩy mạnh đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Trong năm 2010, phấn đấu đạt chỉ tiêu 40% lao động được đào tạo. Đồng thời, từ năm 2010, hàng năm sẽ tổ chức đào tạo nghề cho khoảng 1 triệu lao động nông thôn, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng 100.000 lượt cán bộ, công chức xã; chú trọng đào tạo nghề gắn với chuyển đổi ngành nghề đối với nông dân mà Nhà nước đã thu hồi đất.

Về giáo dục đại học, vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập. Do vậy, thời gian tới Chính phủ sẽ tập trung rà soát, hoàn thiện quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch mạng lưới trường đại học và cao đẳng trong cả nước đồng thời làm tốt công tác thẩm định. Xử lý kịp thời và nghiêm minh các hành vi vi phạm. Kiên quyết không cho tuyển sinh đào tạo khi chưa đủ các điều kiện quy định. Tiếp tục triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. Trước hết là đổi mới quản lý hệ thống giáo dục, trong đó phân cấp và đề cao trách nhiệm của UBND các tỉnh, thành; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm.

Công tác y tế, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, Chính phủ sẽ tăng cường công tác y tế dự phòng. Tập trung ngăn chặn có hiệu quả các bệnh dịch nguy hiểm, các bệnh mới và đang lây lan như sốt xuất huyết, cúm A (H1N1), cúm A (H5N1)… hạn chế tối đa tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Song song đó, triển khai thực hiện các giải pháp để sớm khắc phục tình trạng quá tải, nhất là ở các bệnh viện tuyến tỉnh và TƯ. Tiếp tục cải thiện chất lượng khám, chữa bệnh đáp ứng nhu cầu bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân.

Đối với các vấn đề về phát triển nông nghiệp, nông thôn và đời sống nông dân, Chính phủ đã thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020. Yêu cầu đặt ra là đến năm 2020, phải có 50% số xã đạt chuẩn “nông thôn mới” theo bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới đã được ban hành.

Chính phủ cũng sẽ tăng cường quản lý để bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng. Thời gian tới, Chính phủ sẽ khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về chất lượng VSATTP, tăng cường cán bộ và phương tiện, phân công rõ trách nhiệm của từng ngành trong quản lý, kiểm soát các công đoạn của quá trình sản xuất, lưu thông, kinh doanh thực phẩm, đặc biệt là tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm.

Về bảo vệ môi trường, phải tiếp tục tích cực xử lý các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng; thực hiện đồng bộ các biện pháp kiên quyết ngăn chặn phát sinh ô nhiễm mới, trong đó khẩn trương cập nhật, hoàn chỉnh các quy định tiêu chuẩn về môi trường, làm tốt công tác bảo vệ môi trường ngay từ khâu thẩm định phê duyệt quy hoạch, kế hoạch và dự án đầu tư; tăng cường giám sát việc thực thi để ngăn chặn ô nhiễm.

Cùng với việc rà soát, cập nhật và triển khai xây dựng các nhà máy thuỷ điện theo quy hoạch, Chính phủ đang chỉ đạo khẩn trương xây dựng Quy trình vận hành liên hồ cho các lưu vực sông khác còn lại trên địa bàn cả nước, trong đó có lưu vực các sông trên địa bàn miền Trung và Tây Nguyên; tổ chức kiểm tra việc xây dựng, ban hành quy trình và tổ chức vận hành các hồ chứa trên địa bàn cả nước. 

Gần đây, Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu và xây dựng kế hoạch hành động có tính khả thi để ứng phó có hiệu quả. Chương trình này đã đề ra 8 mục tiêu cụ thể với 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, cơ chế tài chính và tổ chức thực hiện, trong đó quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan về giám sát đánh giá thực hiện Chương trình.

Cùng với các cố gắng trong nước, Chính phủ chủ trương đẩy mạnh hợp tác quốc tế để phối hợp hành động và tranh thủ sự hợp tác giúp đỡ của cộng đồng quốc tế. Đến nay, cộng đồng quốc tế đã cam kết hoặc đang xem xét phê duyệt danh mục các chương trình, dự án hỗ trợ cho nước ta ứng phó với biến đổi khí hậu với tổng số tiền gần 3 tỷ USD đến năm 2015.

Tháng 12 này, Hội nghị các bên của Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP15) và Hội nghị các bên tham gia Nghị định thư Kyoto của Công ước (CMP5) sẽ được tổ chức tại Copenhague, Đan Mạch. Việt Nam sẽ tham dự hội nghị này để thể hiện quyết tâm phối hợp hành động cùng thế giới ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chuẩn bị nhân sự Đại hội Đảng

Thủ tướng khẳng định, năm 2010 phải theo sát diễn biến tình hình, cập nhật thông tin, nâng cao năng lực dự báo.

2010 cũng là năm phải xây dựng các chiến lược, quy hoạch, chương trình phát triển cho giai đoạn tới theo yêu cầu chuyển dịch cơ cấu, tái cấu trúc nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, gắn với việc xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 2011 – 2020 và kế hoạch 5 năm 2011 – 2015.

Về cải cách hành chính, Thủ tướng yêu cầu cắt giảm 30 – 40% kết hợp với tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm của hoạt động công vụ.

Kết hợp việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ với chuẩn bị nhân sự, tổ chức tốt Đại hội Đảng bộ.

Thủ tướng cũng yêu cầu tiếp tục phát huy các hình thức tiếp xúc, đối thoại với dân, chủ động xử lý những vấn đề mới phát sinh không để tích tụ thành "điểm nóng".

Bên cạnh đó, cần đề cao vai trò giám sát của nhân dân với hoạt động của cán bộ và cơ quan nhà nước.

Kết thúc báo cáo của Thủ tướng, Quốc hội nghỉ giải lao. Nếu phiên chất vấn sáng nay kéo dài đến 11h30 như thường lệ, các đại biểu QH sẽ có khoảng chưa đầy 2 giờ để chất vấn người đứng đầu Chính phủ.

  • Theo VNN
Thẩm Mỹ Sen
chăm sóc da mặt