Tái xung đột mối quan hệ Nga – Gruzia – Ukraine

Chuyến công du tới Abkhazia của Thủ tướng Putin hôm 12/8 cùng tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Dmitry Medvedev (11/8) đã khiến cho mối quan hệ Nga – Gruzia – Ukraine càng trở nên phức tạp bởi nhiều nguyên nhân khác nhau.

Từ mối quan hệ Nga – Gruzia – Ukraine

Phát biểu trước thềm chuyến thăm Abkhazia, Thủ tướng Putin tuyên bố, Nga không có quyền và cũng không thể bỏ mặc Abkhazia và Nam Ossetia – Moskva phải bảo vệ nhân dân 2 khu vực này và công nhận độc lập của họ.

Thủ tướng Putin cũng nhấn mạnh, từ lâu Nga đã kiềm chế mỗi khi nhắc tới vấn đề kể trên bởi Moskva luôn tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Do đó, Gruzia phải tôn trọng trong quan hệ với Abkhazia và Nam Ossetia.

Được biết, 1 năm sau khi xảy ra "cuộc chiến 5 ngày" với Gruzia, Tổng thống Dmitry Medvedev đã chính thức ký sắc lệnh công nhận nền độc lập đối với Abkhazia và Nam Ossetia. Chỉ vài ngày sau khi Nga công nhận độc lập đối với Abkhazia và Nam Ossetia, Tbilisi đã cắt đứt hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Moskva.

Trước đó (8/8), nhân kỷ niệm 1 năm ngày bùng nổ "cuộc chiến 5 ngày Nga-Gruzia", Tổng thống Dmitry Medvedev khẳng định, Moskva sẽ tiếp tục viện trợ cả kinh tế lẫn quân sự cho Nam Ossetia.

Lãnh đạo Nam Ossetia và Abkhazia đang kêu gọi các quốc gia trên thế giới cũng như những tổ chức quốc tế khác công nhận độc lập và chủ quyền lãnh thổ của họ. Cho đến nay, một số nhà lãnh đạo Gruzia vẫn đang tiếp tục đưa ra những tuyên bố mang tính "thù địch" đối với Moskva cũng như lãnh đạo Nga.

Trong bức thư ngỏ gửi Tổng thống Ukraine Viktor Yushchenko hôm 11/8, Tổng thống Dmitry Medvedev đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về thực trạng quan hệ song phương bởi Kiev đang thực hiện chính sách đi ngược lại các nguyên tắc hữu nghị và đối tác giữa hai nước.

Tổng thống Dmitry Medvedev cho rằng, Ukraine đã thể hiện lập trường chống Nga thông qua việc cung cấp vũ khí cho chính quyền của Tổng thống Gruzia Mikhael Saakashvili. Ngoài ra, Ukraine đang tiếp tục chủ trương gia nhập NATO, bất chấp sự phản đối của đa số người dân nước này, đồng thời tìm mọi cách ngăn cản hoạt động của Hạm đội Hắc Hải của Nga trên Biển Đen.

Ông Dmitry Medvedev cũng nhấn mạnh, việc vô cớ trục xuất 2 nhân viên ngoại giao Nga (tháng 7) là hành động khiêu khích chưa từng có trong không gian hậu Xôviết.

Tổng thống Dmitry Medvedev cáo buộc Ukraine tìm cách làm gián đoạn mối quan hệ kinh tế với Nga, đồng thời đặt sự đảm bảo nguồn cung khí đốt cho châu Âu vào tình thế rủi ro cao.

Tổng thống Dmitry Medvedev cũng tuyên bố, việc Moskva không cử đại sứ đến Kiev là bởi không đồng tình với những chính sách hiện nay của Tổng thống Viktor Yushchenko. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc Moskva đóng băng mối quan hệ với Kiev.

Ngoại trưởng Ukraine Volodymyr Khandogiy đã bày tỏ sự thất vọng trước việc Nga trì hoãn chuyến đi của cựu Bộ trưởng Y tế Mikhail Zurabov, tân Đại sứ Nga tại Kiev. Ông Dmitry Medvedev hy vọng, nhà lãnh đạo mới của Ukraine (sẽ được bầu trong tháng 1/2010) có thể cải thiện mối quan hệ với Nga.

Tổng thống Viktor Yushchenko và Tổng thống Dmitry Medvedev.

Tới mối quan hệ Nga – NATO

Ngày 11/8, tân Tổng Thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã kêu gọi tăng cường hợp tác chiến lược hơn nữa với Nga để đối phó với những thách thức an ninh chung. Ông đã đưa ra quan điểm này tại cuộc hội đàm lần đầu tiên tại Brussel, Bỉ với Đại diện thường trực của Nga tại NATO Dmitry Rogozin.

Ông Anders Fogh Rasmussen muốn mở ra một trang mới trong quan hệ NATO – Nga và cho rằng, Hội đồng NATO – Nga phải trở thành một diễn đàn hợp tác về những vấn đề chiến lược. Không nên để những bất đồng còn tồn tại xung quanh vấn đề Gruzia ảnh hưởng tiêu cực tới mối quan hệ hợp tác chiến lược NATO – Nga.

Dự kiến, ông Anders Fogh Rasmussen có thể sẽ hội đàm với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov vào tháng 9 tại Mỹ. Ông Dmitry Rogozin cho biết, ông Anders Fogh Rasmussen cam kết chấm dứt "chương đen tối" trong lịch sử quan hệ Nga – NATO.

Nga cũng quan tâm tới việc bảo vệ an ninh quốc gia của mình và điều này được thể hiện qua tuyên bố của Tư lệnh không quân Nga (11/8), Thượng tướng Alexander Zelin – Moskva sẽ phát triển một hệ thống phòng không mới để ngăn chặn khả năng Mỹ có thể tấn công vào bất kỳ mục tiêu nào ở Nga từ không gian vào năm 2030.
 

Quốc Trung (Theo CAND)