Nhật Bản bước vào cuộc bầu cử lịch sử

Các cử tri Nhật hôm nay đi bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử có thể khiến lịch sử nước này sang trang mới, nếu đảng Dân chủ Tự do (LDP) – cầm quyền suốt hơn 50 năm nay – bị đảng Dân chủ (DPJ) đánh bại.

Các cử tri Nhật trong một cuộc vận động bầu cử ở Tokyo. Ảnh: Reuters.

Đảng LDP cầm quyền, đứng đầu bởi Thủ tướng Taro Aso, đã lãnh đạo nước Nhật từ năm 1955, ngoại trừ 11 tháng do đảng khác nắm quyền.

Tuy nhiên các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy thế lực của đảng Dân chủ đang áp đảo trong cuộc bầu cử lần này. Các cử tri Nhật – đối mặt với tình trạng khủng hoảng kinh tế – đang muốn có một sự thay đổi.

Kết quả một số thăm dò cho thấy đảng DPJ có thể giành được hơn 300 trong tổng số 480 ghế của hạ viện. Đảng này đã nắm quyền kiểm soát thượng viện từ năm 2007 với sự liên minh của một đảng nhỏ. Trong khi đó, hạ viện lại do LDP nắm, nên đã gây ra một thế bế tắc ở hệ thống lập pháp.

Số lượng cử tri đi bầu được dự đoán là sẽ cao, có tới 10% cử tri đã đi bỏ phiếu sớm từ hôm qua. Các điểm bỏ phiếu sẽ đóng cửa vào 20h địa phương (18h Hà Nội). Kết quả trưng cầu sau bầu sẽ được các phương tiện truyền thông công bố ngay sau đó.

Lãnh đạo đảng Dân chủ Yukio Hatoyama bình luận rằng cuộc bầu cử lần này có thể làm nên lịch sử. "Cuối cùng, thời điểm bầu cử sẽ tới vào ngày mai, khi chúng ta có thể nói với các thế hệ sau này rằng lịch sử nước Nhật đã sang trang", đài BBC trích lời ông phát biểu hôm qua tại Sakai, ít giờ trước khi cuộc bầu cử chính thức bắt đầu.

Lãnh đạo đảng Dân chủ Nhật Bản Yukio Hatoyama giơ nắm đấm khi phát biểu vận động tranh cử hạ viện. Ảnh: Reuters.

Đảng Dân chủ Nhật Bản theo đường lối trung dung, tuyên bố sẽ thay đổi trọng tâm ưu tiên của chính phủ mới, từ hậu thuẫn các tập đoàn lớn sang trợ giúp người tiêu dùng và người lao động. Đây là sự thay đổi lớn so với tình hình hiện thời vốn tồn tại từ sau Thế chiến II. Đảng Dân chủ cam kết cắt giảm các khoản chi tiêu lãng phí trong bộ máy hành chính và sử dụng công quỹ nhằm tăng cường an sinh, chú trọng trợ cấp cho trẻ em và nông dân.

Về đối ngoại, đảng Dân chủ chủ trương chính sách độc lập hơn với Mỹ và thúc đẩy mối quan hệ tốt hơn với các nước láng giềng châu Á.

Trong cuộc bầu cử lần này, vấn đề then chốt nhất mà cử tri quan tâm là kinh tế. Thời gian gần đây, kinh tế Nhật đã có mức tăng trưởng dương – một phần là nhờ tác động của các gói kích cầu kinh tế trong và ngoài nước. Tuy nhiên tỷ lệ thất nghiệp vẫn cao.

Đảng Dân chủ Tự do tỏ ý hoài nghi khả năng lãnh đạo của đối thủ. LDP chủ trương dùng sự hỗ trợ của chính phủ dành cho các doanh nghiệp, để từ đó đẩy kinh tế đi lên. Đảng này không cho rằng việc đem tiền đưa cho người tiêu dùng là cách tốt để vực dậy các chỉ số kinh tế.

Lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do, Thủ tướng Taro Aso, giơ nắm đấm trong khi phát biểu ở một cuộc vận động tranh cử hôm qua. Ảnh: Reuters.

Các nhà phân tích cho rằng đảng Dân chủ Tự do đã mang lại sức mạnh kinh tế lớn cho Nhật, nhưng chưa đưa nước này ra khỏi tình trạng trì trệ nhiều năm về kinh tế, hơn nữa lại đang phải đối phó với khủng hoảng. Một điểm yếu nữa của LDP là đã thay nhiều thủ tướng liên tục, bản thân ông Taro Aso là nhà lãnh đạo chính phủ thứ ba của LDP trong vòng ba năm.

Cũng theo giới quan sát, nhân tố chủ yếu quyết định việc cử tri chọn lựa đảng nào chính là tình cảm của họ, chứ không phải các vấn đề chính sách. Sẽ có thể có nhiều cử tri Nhật bỏ phiếu cho đảng Dân chủ chỉ vì đã chán ngán với đảng cầm quyền và muốn có một sự thay đổi.

"Tôi đã ủng hộ LDP từ lâu nhưng lần này tôi sẽ bỏ phiếu cho đảng Dân chủ, bởi tôi muốn xem sẽ có những thay đổi gì khi đảng này lên nắm quyền", một cử tri tên là Takeshi Yagi, 39 tuổi, làm nghề cắt uốn tóc ở Tokyo, nói với Reuters.

"Tôi không nghĩ là LDP có thể thay đổi được gì", một cử tri khác tên là Ryoji Kawakita 63 tuổi, làm việc cho DPJ, nhận xét. "Tôi nghĩ cho dù có khó khăn, DPJ cũng có thể làm được điều thay đổi nào đó bởi họ có quyết tâm".

Với sự ủng hộ mạnh mẽ như vậy, nhiều người dự đoán rằng Dân chủ sẽ có một chiến thắng "long trời lở đất" hôm nay.

Theo Vnexpress