Nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường-Nặng tình dân ca Xứ Nghệ

Với sự nỗ lực phát huy và gìn giữ dân ca, ví dặm xứ Nghệ đã được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể cúa nhân loại. Ở Đô Lương, có một người đã luôn đam mê, yêu thích các làn điệu dân ca ví dặm như máu thịt. Bằng cả tấm lòng, anh đã say mê hát, say mê sưu tầm, sáng tác và truyền dạy niềm đam mê ấy cho biết bao thế hệ. Đó là nghệ nhân nhân dân Nguyễn Mạnh Cường – cán bộ văn hóa xã Bồi Sơn

Những năm gần đây, CLB đàn và dân ca xã Bồi Sơn, Đô Lương ngày càng thu hút được nhiều hội viên. Những buổi sinh hoạt như thế này được duy trì thường xuyên và ngày càng đa dạng. Nhờ sự truyền dạy, sưu tầm của nghệ nhân trẻ Nguyễn Mạnh Cường mà mọi người đều có thể hát được những làn điệu dân ca cổ cho đến cải biên. Không những thế, anh Cường còn truyền được niềm đam mê, yêu thích hát dân ca đến tận người già, trẻ nhỏ, trường học. Trong căn nhà nhỏ của nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường luôn ngân vang những làn điệu dân ca xứ Nghệ. Trong gia đình cả 3 thế hệ đam mê hát dân ca.

%image_alt%
Gia đình anh cả 3 thế hệ đều đam mê hát dân ca.

Anh Nguyễn Mạnh Cường đến với dân ca là cơ may và như là duyên phận. Mảnh đất Bồi Sơn nơi anh sinh ra đẹp thơ mộng như một bức tranh. Có con sông Lam hiền hoà uốn lượn ôm lấy làng quê, có di tích đền Quả Sơn và lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa. Ngược lại, Cường được trời phú cho giọng hát dân ca rất hay. Từ khi học phổ thông anh được chọn vào đội văn nghệ của lớp. Khi hết học thì tham gia đội văn nghệ đoàn thanh niên. Từ năm 1988, dân ca ví, giặm xứ Nghệ trở thành nỗi đam mê trong Cường. Anh luôn học hỏi và bắt đầu mải mê sưu tầm lời của các làn điệu cổ, viết lời mới các làn điệu cải biên, tìm hiểu khôi phục lại các trò diễn xướng của người lao động trong các phần lễ, phần hội của quê hương , đồng thời áp dụng các làn điệu sưu tầm được đưa vào chương trình để tham gia các hội thi hội diễn.

%image_alt%
Nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường

Chính Nguyễn Mạnh Cường là người đã vận động thành lập được câu lạc bộ đàn và hát dân ca xứ Nghệ của xã nhà gồm nhiều thế hệ tham gia, nhằm mục đích học hỏi và trao truyền lẫn nhau để bảo tồn và lưu giữ các giá trị của dân ca xứ nghệ. Không thể nhớ hết nghệ nhân Cường đã viết và dàn dựng bao nhiêu tiết mục lời mới dân ca từ xóm đến trường học và các tổ chức đoàn thể cấp xã, cấp huyện. Nhưng anh đã biết và lưu giữ được hơn 30 làn điệu gốc và cải biên của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Được tặng danh hiệu “NGHỆ NHÂN DÂN GIAN VIỆT NAM”, kỷ niệm chương “ VÌ SỰ NGHIỆP VĂN NGHỆ DÂN GIAN VIỆT NAM”. Nhiều tác phẩm do anh tự biên và dàn dựng đã được giải cao tại các kỳ liên hoan dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh hàng năm như: “Khúc giao duyên làng nghề ”, "Tại anh tại ả", “chung một chuyên đò", "Hội làng", "Thợ đục"…

%image_alt%
Một buổi biểu diễn dân ca

Dân ca ví dặm xứ Nghệ được xem là kho tàng văn hoá đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Và giờ đây, khi được UNESCO vinh danh là di sản phi vật thể thì dân ca ví dặm xứ Nghệ trở thành tài sản chung cho toàn nhân loại. Chính vì vậy, phục hồi, gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hoá này càng quan trọng hơn bao giờ hết. Xác định được vai trò và tầm quan trọng đó, Nguyễn Mạnh Cường càng thể hiện được trách nhiệm của mình. Anh lại say sưa hát nhiều hơn, sưu tầm nhiều hơn, sáng tác nhiều hơn và tích cực truyền dạy cho thế hệ trẻ. Hiện nay, anh đã tốt nghiệp khoa văn hoá quần chúng, trường Cao Đẳng Văn hoá Nghệ An và đang theo học trường đại học KHXH và nhân văn để tìm hiểu và có thêm kiến thức về văn hoá dân gian.

%image_alt%
Buổi truyền dạy dân ca cho bà con và thế hệ trẻ

Những làn điệu dân ca xứ Nghệ mượt mà sâu lắng đang ngày càng đến với nhiều người trong và ngoài nước. Số người yêu thích, và hát dân ca ngày càng đông hơn. Đó chính là nhờ công lao của những người giữ lửa và truyền đam mê như nghệ nhân Nguyễn Mạnh Cường.

Huy Khôi