Mối lo về “sức khỏe” các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước

“Sức khỏe” của các tập đoàn, tổng công ty mà dư luận quan tâm lâu nay đã được các đại biểu QH “mổ xẻ” một cách nghiêm túc với nhiều ý kiến gay gắt trong phiên thảo luận ngày 9/11 về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại các đơn vị này.

Giải quyết dứt điểm các tập đoàn thua lỗ, sai phạm

“Phải kiên quyết xử lý các tập đoàn làm ăn thua lỗ, không hiệu quả. Phải có mốc thời gian cụ thể việc xử lý này để Chính phủ thực hiện và QH giám sát”, đại biểu Đặng Văn Xướng (Long An) thẳng thắn đề nghị trong phần phát biểu của mình.

 
Các đại biểu thảo luận tại hội trường (Ảnh minh họa: Việt Hưng)

Đồng tình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học – Công nghệ và môi trường của QH Nguyễn Đăng Vang đề nghị những mặt yếu của các tập đoàn, TCty phải được khắc phục, xử lý ngay. Ông Vang dẫn chứng một số doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm liền như TCty xây dựng công trình giao thông 4, năm đầu tiên lỗ 655 triệu, năm sau lên 30 tỷ, sau đó là 57 tỷ các năm tiếp theo. TCty xây dựng đường thủy, năm đầu lỗ 429 tỷ, năm sau tiếp tục cộng lên thành 691 tỷ và năm tiếp nữa lên 719 tỷ.

“Những doanh nghiệp này chúng ta phải có một thái độ rõ ràng”, ông Vang thẳng thắn thể hiện quan điểm.

Sau khi đưa ra thông tin về hàng loạt Tổng Cty mà số nợ phải thu cao hơn gấp hàng chục lần so với vốn sở hữu, vị Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học – Công nghệ và môi trường của QH khẳng định, nếu chúng ta không có hành động thì khả năng sẽ mất nhiều tiền ở khu vực này.

Nghi ngờ số liệu về tỷ trọng đóng góp xuất khẩu của các tập đoàn, TCty, ông Vang đưa ra dẫn chứng và chỉ rõ, trong báo cáo nói xuất khẩu trên 50% do Tập đoàn kinh tế, nhưng theo báo cáo của Chính phủ thì năm 2006 tất cả doanh nghiệp Việt Nam, kể cả Nhà nước và tư nhân xuất khẩu chiếm 37,2%, doanh nghiệp nước ngoài chiếm 62,8%; năm 2007 các doanh nghiệp của Việt Nam đóng góp 39,7%; năm 2008 có 45% là doanh nghiệp của ta, còn nước ngoài chiếm 55%.

“Như vậy, có nghĩa là “phần” của Tập đoàn kinh tế phải nhỏ hơn rất nhiều so với số lượng trên chứ không thể trên 55% được”, ông Vang kết luận.

Đề cập đến “quyền lực kinh tế” rất lớn của các tập đoàn, đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) đặt câu hỏi: Việc Vinashin mua một con tàu trên 1.000 tỷ rồi đắp chiếu để đấy, Bộ GTVT nói đây là quyền tự quyết của doanh nghiệp, nhưng doanh nghiệp lại quyết định quyền này trên cơ sở tiền của Nhà nước, tiền của nhân dân. Vậy ai quyết định đầu tư thế này, trách nhiệm đến đâu, ai làm rõ?.

Còn đại biểu Nguyễn Hoàng Anh (Hải Phòng) kết thúc phần phát biểu của mình bằng một đề nghị ngắn gọn: “Hãy mạnh dạn cho phá sản những tập đoàn, TCty làm ăn thua lỗ để đảm bảo sức mạnh của các TĐ, TCty".
 
Có “sân trước, sân sau, sân trên, sân dưới”?

Trước thông tin lý giải việc một số tập đoàn, TCty Nhà nước ngoài chức năng kinh doanh còn phải đảm bảo các nhiệm vụ an sinh xã hội, nhiệm vụ chính trị… đại biểu Nguyễn Đình Xuân quyết liệt: “Tôi e rằng một số đơn vị đổ lỗi cho việc đầu tư vào những hạng mục đảm bảo kinh tế, chính trị, xã hội gì đấy chứ không đề cao hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên việc này phải làm thật rõ, phải nói rõ xem số tiền đấy có chạy vào trong túi các nhà đầu tư nước ngoài, những công ty đối tác, công ty “sân trước, sân sau, sân trên, sân dưới” của tập đoàn, TCty hay không?”

Nguyên Thống đốc Ngân hàng Việt Nam Cao Sỹ Kiêm đưa ra 4 nội dung cốt lõi cần xử lý của các tập đoàn, TCty, trong đó có việc sử dụng vốn, tài sản; cơ sở pháp lý để hoạt động; khả năng quản trị kinh doanh, quản lý các tập đoàn…

Đại biểu Mai Xuân Hùng (Hậu Giang) cho rằng, Báo cáo giám sát của UBTVQH mới đánh giá được toàn cảnh hoạt động của tập đoàn, TCty, còn hiệu quả sử dụng vốn mới chỉ đánh giá được “phần nổi”. Sau  khi phân tích các con số, ông Hùng cho rằng,  lợi nhuận của các tập đoàn, TCty chỉ đạt từ 0,5% đến hơn 1% trên tổng tài sản.

Để các tập đoàn đầu tư ra ngoài ngành mới có điều kiện phát triển
 
Sau khi các đại biểu có ý kiến, hai Bộ trưởng Tài Chính và Bộ Kế hoạch- Đầu tư cùng phát biểu quan điểm. Theo Bộ trưởng Bộ Tài Chính Vũ Văn Ninh, với một số tập đoàn theo báo cáo là kinh doanh thua lỗ, nhưng đó là lỗ do tồn tại từ thời bao cấp để lại. Ví dụ như TCty xây dựng đường thuỷ là từ trước năm 2002 để lại, hiện Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ GTVT phối hợp với Bộ Tài chính để xử lý vấn đề lỗ tại TCty này.
 
Ông Ninh cũng khẳng định vai trò điều tiết của nhà nước thông qua các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn. Như tập đoàn Điện lực, khi bán điện sinh hoạt, 100 số đầu vẫn bán dưới giá, rồi đầu tư theo chỉ đạo của Chính phủ. “Đầu tư vào một số huyện đảo, mỗi năm lỗ 100 tỷ đồng”, ông Ninh nói.
 
 Bộ trưởng Võ Hồng Phúc cho rằng, do chúng ta xác định thành lập các tập đoàn đa ngành, đa nghề nên phải để các tập đoàn, TCty đầu tư ra ngoài ngành mới có điều kiện phát triển. “Việc này cũng đang mang lại hiểu quả cao, tính cạnh tranh cao cho nền kinh tế. Ví dụ ngành viễn thông, khi một số TCty tham gia, giá cước đã giảm rất lớn”, ông Phúc nói.

Theo Dantri