Khởi nghĩa Dương Thanh

Tại xóm 7 xã Thuận Sơn – Đô Lương có ngôi đền thờ người anh hùng dân tộc, đó là nhà thờ Dương Thanh. Theo sử sách, năm 820 đến 819 Dương Thanh đã tổ chức một cuộc khởi nghĩa khiến chế độ đô hộ phương Bắc thuộc nhà Đường đứng trước nguy cơ tan rã. Cuộc khởi nghĩa Dương Thanh đã thể hiện tinh thần yêu nước sâu sắc của dân tộc.
Dưới gốc cây Đa cổ thụ trăm tuổi này, là ngôi đền thờ Dương Thanh. Thắp nén hương thành kính nhớ đến công đức người anh hùng dân tộc, chúng tôi đã vô cùng khâm phục trước lòng yêu nước nồng nàn và chí căm thù giặc đô hộ sâu sắc của Dương Thanh.


Ngược dòng lịch sử, vào thế kỷ thứ 9, nhà Đường đã đô hộ nước ta, bắt nhân dân ta phải sống trong cảnh cực khổ lầm than. Dương Thanh vốn là một hào trưởng có thế lực, dòng dõi có người đã từng làm thứ sử Hoan Châu. Viên đô hộ An Nam là Lý Tượng Cổ -tông thất nhà Đường – Trung Quốc không thích ông, điều về phủ thành Tống Bình nay thuộc thành phố Hà Nội làm nha tướng để kiềm chế.
Năm 819, nhân được giao 3000 quân đi đánh người Tày, Nùng, Tráng ở Hoàng Động -Tây Bắc ngày nay. Thừa dịp, Dương Thanh cùng con là Dương Chí Liệt và thủ hạ thân tín là Đỗ Sĩ Giao đồng mưu kêu gọi binh sĩ không nên đi đánh người Hoàng Động mà phản lại Lý Tượng Cổ. Được các binh sĩ ủng hộ, ông mang quân về đánh chiếm phủ thành Tống Bình, giết chết quan đô hộ Lý Tượng Cổ cùng hàng nghìn thuộc hạ, chiếm Giao Châu.
Nhà Đường phải vờ tha tội, phong Dương Thanh làm thứ sử Quỳnh Châu thuộc đảo Hải Nam để điều ông ra khỏi Tống Bình. Nhưng Dương Thanh không mắc mưu đó, quyết giữ thành Tống Bình.
Nhà Đường phải điều quân do Quế Trọng Vũ sang đàn áp, dùng kế li gián để cô lập Dương Thanh. Quế Trọng Vũ tìm cách mua chuộc một số tướng sĩ dưới quyền để cô lập ông. Cuối cùng, Trọng Vũ đánh chiếm lại phủ thành. Dương Thanh cùng con là Dương Chí Trinh bị Trọng Vũ bắt giết.
Tuy thất bại nhưng cuộc khởi nghĩa đã thể hiện ý chí, tinh thần yêu nước, ý chí vì độc lập tự do của người Việt lúc bấy giờ, để lại niềm tự hào cho thế hệ con cháu và nhân dân Việt Nam ngàn đời sau.
Hiện nay, ngoài việc thờ người anh hùng dân tộc Dương Thanh, tại đền thờ còn có nhiều bài vị khác.


Qua cuộc khởi nghĩa Dương Thanh có thể thấy rằng, triều Đường cũng như triều Hán trước đây thực hiện thủ đoạn thâm độc “dĩ Di công Di” có nghĩa là lấy người Việt đánh người Việt. Đồng thời thường sử dụng một bộ phận quan lại và binh lính người Việt phục vụ, bảo vệ chính quyền đô hộ. Với truyền thống yêu nước của dân tộc, Dương Thanh đã rời chỗ đứng, tách khỏi quyền lợi cá nhân mà nhà Đường ban cho, đứng hẳn về quyền lợi dân tộc, tổ chức những quan lại và binh sỹ người Việt yêu nước chống lại chính quyền đô hộ nhà Đường, gây cho nhà Đường suốt mấy năm vất vả không tài nào ổn định được tình hình An Nam.
Cuộc khởi nghĩa Dương Thanh vào năm 819-820 đã được Lich sử nghi nhận, được đem vào chương trình giảng dạy Lịch sử bậc THPT. Hiện nay, đền Dương Thanh đã và đang được chính quyền địa phương quan tâm tôn tạo, gìn giữ để phát huy giá trị truyền thống vốn có.
Cuộc khởi nghĩa Dương Thanh ở thế kỷ 9 đã nêu cao tấm gương đấu tranh bất khuất, lòng yêu nước sâu sắc của Dương Thanh và nhân dân vùng Hoan Châu. Tới đây ngày 26 tháng giêng, dòng họ Dương sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 1195 ngày khởi nghĩa Dương Thanh, đây là dip để con cháu họ Dương cả nước và mọi người ôn lại công lao của Dương Thanh dươi ách đô hộ của nhà Đường. Nhằm giáo dục truyền thong yêu nước cho các thế hệ ôm nay và mai sau/.
Ngọc Phương.