{"id":99,"date":"2016-06-09T01:48:49","date_gmt":"2016-06-09T01:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/bna.vn\/doluong\/?p=99"},"modified":"2016-06-09T01:51:13","modified_gmt":"2016-06-09T01:51:13","slug":"gioi-thieu-do-luong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=99","title":{"rendered":"Gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng"},"content":{"rendered":"<p>\u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An.<\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ecba l\u00fd<\/strong><br \/>\nHuy\u1ec7n \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch 350,433 km2, d\u00e2n s\u1ed1 193.890 ng\u01b0\u1eddi (n\u0103m 2010).<\/p>\n<p>V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>&#8211; B\u1eafc: gi\u00e1p huy\u1ec7n T\u00e2n K\u1ef3, Anh S\u01a1n;<\/p>\n<p>&#8211; Nam: gi\u00e1p huy\u1ec7n Nam \u0110\u00e0n, Nghi L\u1ed9c<\/p>\n<p>&#8211; \u0110\u00f4ng gi\u00e1p huy\u1ec7n Y\u00ean Th\u00e0nh<\/p>\n<p>&#8211; T\u00e2y gi\u00e1p huy\u1ec7n Anh S\u01a1n, Thanh Ch\u01b0\u01a1ng.<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" style=\"border: 0;\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d120779.2429918887!2d105.2824953403673!3d18.915836467278158!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x3139e1d6c848622d%3A0xd52b99034afa24fd!2zxJDDtCBMxrDGoW5nLCBOZ2jhu4cgQW4sIFZp4buHdCBOYW0!5e0!3m2!1svi!2s!4v1465436102797\" width=\"100%\" height=\"450\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Giao th\u00f4ng:<\/p>\n<p>\u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u00e1c tuy\u1ebfn Qu\u1ed1c l\u1ed9 ch\u1ea1y qua g\u1ed3m:<\/p>\n<p>-qu\u1ed1c l\u1ed9 7A t\u1eeb x\u00e3 H\u00f2a S\u01a1n \u0111\u1ebfn x\u00e3 B\u1eafc S\u01a1n,<\/p>\n<p>&#8211; qu\u1ed1c l\u1ed9 15A t\u1eeb x\u00e3 M\u1ef9 S\u01a1n \u0111\u1ebfn x\u00e3 Giang S\u01a1n \u0110\u00f4ng,<\/p>\n<p>&#8211; qu\u1ed1c l\u1ed9 46 t\u1eeb x\u00e3 \u0110\u00e0 S\u01a1n \u0111\u1ebfn x\u00e3 Thu\u1eadn S\u01a1n.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng li\u00ean huy\u1ec7n, t\u1ec9nh l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng theo ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ea5p IV n\u00f4ng th\u00f4n. \u0110\u01b0\u1eddng s\u00f4ng c\u00f3 s\u00f4ng Lam ch\u1ea3y v\u00e0o huy\u1ec7n t\u1eeb x\u00e3 Ng\u1ecdc S\u01a1n \u0111\u1ebfn Thu\u1eadn S\u01a1n, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n tr\u00e1nh h\u1ec7 th\u1ed1ng ba ra \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng qua h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ee7y quan V\u00f2m C\u00f3c \u1edf x\u00e3 Nam S\u01a1n.<\/p>\n<p><strong>H\u00e0nh ch\u00ednh<\/strong><br \/>\n\u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n c\u00f3 33 \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh g\u1ed3m 1 th\u1ecb tr\u1ea5n \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 32 x\u00e3: B\u1eafc S\u01a1n, B\u00e0i S\u01a1n, B\u1ed3i S\u01a1n, \u0110\u00e0 S\u01a1n, \u0110\u1ea1i S\u01a1n, \u0110\u1eb7ng S\u01a1n, \u0110\u00f4ng S\u01a1n, Giang S\u01a1n \u0110\u00f4ng, Giang S\u01a1n T\u00e2y, Hi\u1ebfn S\u01a1n, H\u00f2a S\u01a1n, H\u1ed3ng S\u01a1n, L\u1ea1c S\u01a1n, Lam S\u01a1n, L\u01b0u S\u01a1n, Minh S\u01a1n, M\u1ef9 S\u01a1n, Nam S\u01a1n, Ng\u1ecdc S\u01a1n, Nh\u00e2n S\u01a1n, Quang S\u01a1n, T\u00e2n S\u01a1n, Th\u00e1i S\u01a1n, Th\u1ecbnh S\u01a1n, Thu\u1eadn S\u01a1n, Th\u01b0\u1ee3ng S\u01a1n, Tr\u00e0ng S\u01a1n, Tr\u00f9 S\u01a1n, Trung S\u01a1n, V\u0103n S\u01a1n, Xu\u00e2n S\u01a1n, Y\u00ean S\u01a1n.<\/p>\n<p><strong>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u00ean g\u1ecdi \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng<\/strong><br \/>\nDanh x\u01b0ng \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn nay th\u00ec c\u00e1i t\u00ean g\u1ecdi n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n 200 n\u0103m. Tuy th\u1ebf, nh\u01b0ng ngay t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u th\u00ec \u0111\u1ecba danh n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 duy\u00ean c\u00e1ch h\u00e0nh ch\u00ednh l\u00fac r\u1ed9ng l\u00fac h\u1eb9p v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta l\u00e0 V\u0103n Lang do 18 \u0111\u1eddi Vua H\u00f9ng cai tr\u1ecb. Sau nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc V\u0103n Lang l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u00c2u L\u1ea1c. N\u0103m 179 TCN, Tri\u1ec7u \u0110\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111em qu\u00e2n sang x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc ta. Tri\u1ec7u \u0110\u00e0 s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t r\u1ed3i chia l\u00e0m th\u00e0nh 2 qu\u1eadn l\u00e0 Giao Ch\u1ec9 v\u00e0 C\u1eedu Ch\u00e2n \u0111\u1ec3 d\u1ec5 cai tr\u1ecb. C\u1ea3 x\u1ee9 Ngh\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o qu\u1eadn C\u1eedu Ch\u00e2n [1].<\/p>\n<p>N\u0103m 111 TCN nh\u00e0 H\u00e1n chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, chia \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t th\u00e0nh 3 qu\u1eadn, Ngh\u1ec7 An thu\u1ed9c C\u1eedu Ch\u00e2n, c\u1ea3 Ngh\u1ec7 An v\u00e0 H\u00e0 T\u0129nh l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 1 huy\u1ec7n H\u00e0m Hoan &#8211; huy\u1ec7n l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1eadn C\u1eedu Ch\u00e2n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi Tam Qu\u1ed1c v\u00e0 L\u01b0\u1ee1ng T\u1ea5n, H\u00e0m Hoan \u0111\u1ed5i l\u00e0 qu\u1eadn C\u1eedu \u0110\u1ee9c \u0111\u1eddi Nam B\u1eafc tri\u1ec1u, nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng chia \u0111\u1ea5t C\u1eedu \u0110\u1ee9c \u0111\u1eb7t l\u00e0m 3 ch\u00e2u: \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, L\u1ef5 Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u0110\u1eddi T\u00f9y (581 \u2013 618) n\u0103m Khai Ho\u00e0ng th\u1ee9 8 (588) T\u00f9y V\u0103n \u0110\u1ebf, \u0111\u1ed5i \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u l\u00e0m Hoan Ch\u00e2u, L\u1ef5 Ch\u00e2u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh Tri Ch\u00e2u, n\u0103m \u0110\u1ea1i Nghi\u1ec7p th\u1ee9 3 (603) cho c\u1ea3 Hoan Ch\u00e2u, Tri Ch\u00e2u, Minh Ch\u00e2u nh\u1eadp v\u00e0o Nh\u1ea5t Nam.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng (618 \u2013 907) l\u00fac \u0111\u1ea7u v\u1eabn g\u1ecdi c\u1ea3 x\u1ee9 Ngh\u1ec7 l\u00e0 Hoan Ch\u00e2u, sau t\u00e1ch m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eafc c\u1ee7a Hoan Ch\u00e2u \u0111\u1eb7t l\u00e0 Di\u1ec5n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u0110\u1eddi L\u00fd n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e0nh th\u1ee9 3 (1030) vua L\u00fd Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ed5i Hoan Ch\u00e2u l\u00e0 ch\u00e2u Ngh\u1ec7 An, \u0111\u1ecba danh Ngh\u1ec7 An c\u00f3 t\u1eeb \u0111\u00f3. Theo s\u1eed s\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1eddi L\u00fd \u0111\u00e3 chia n\u01b0\u1edbc ta ra l\u00e0m 24 l\u1ed9 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ed9 Ngh\u1ec7 An v\u00e0 l\u1ed9 Di\u1ec5n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb h\u00e0nh ch\u00ednh d\u01b0\u1edbi l\u1ed9 n\u00ean ta ch\u01b0a r\u00f5 \u0111\u1ecba danh \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ef1c ra sao.<\/p>\n<p>\u0110\u1eddi nh\u00e0 Tr\u1ea7n &#8211; H\u1ed3, Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i 24 l\u1ed9 \u0111\u1eddi L\u00fd th\u00e0nh 12 l\u1ed9 v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ee7 l\u1ed9. N\u0103m Quang Th\u00e1i th\u1ee9 10 (1397), H\u1ed3 Qu\u00fd Ly l\u00e0m Ph\u1ee5 Ch\u00ednh Th\u00e1i S\u01b0, s\u1eeda \u0111\u1ed5i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 h\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i l\u1ed9 ph\u1ee7 sang tr\u1ea5n nh\u01b0 \u0111\u1ed5i l\u1ed9 ph\u1ee7 Ngh\u1ec7 An th\u00e0nh tr\u1ea5n L\u00e2m An, Di\u1ec5n Ch\u00e2u th\u00e0nh tr\u1ea5n V\u1ecdng Giang.<\/p>\n<p>N\u0103m 1428, khi kh\u1edfi ngh\u0129a Lam S\u01a1n do L\u00ea L\u1ee3i l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n th\u1eafng l\u1ee3i, L\u00ea L\u1ee3i l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 chia n\u01b0\u1edbc ta th\u00e0nh 5 \u0111\u1ea1o: Nam \u0111\u1ea1o, B\u1eafc \u0111\u1ea1o, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea1o, H\u1ea3i T\u00e2y \u0111\u1ea1o, Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Di\u1ec5n Ch\u00e2u thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ea1o H\u1ea3i T\u00e2y.<\/p>\n<p>N\u0103m 1469 L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng ra ch\u1ec9 d\u1ee5 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3 h\u00e0nh ch\u00ednh tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, chia n\u01b0\u1edbc ta th\u00e0nh 12 th\u1eeba tuy\u00ean, nh\u1eadp Ngh\u1ec7 An v\u00e0 Di\u1ec5n Ch\u00e2u l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t l\u00e0 th\u1eeba tuy\u00ean Ngh\u1ec7 An. Th\u1eeba tuy\u00ean Ngh\u1ec7 An qu\u1ea3n l\u0129nh 11 ph\u1ee7 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ee7 Anh \u0110\u00f4 c\u00f3 2 huy\u1ec7n H\u01b0ng Nguy\u00ean v\u00e0 Nam \u0110\u01b0\u1eddng. Danh x\u01b0ng Anh \u0110\u00f4 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>V\u00e0o n\u0103m H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c th\u1ee9 21 (1490) th\u1eeba tuy\u00ean Ngh\u1ec7 An \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 x\u1ee9 Ngh\u1ec7 An, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi H\u1ed3ng Thu\u1eadn (1509 \u2013 1516) \u0111\u1ed5i th\u00e0nh tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An. Ng\u00e0y 16 th\u00e1ng 2 n\u0103m \u0110\u1ea1i ch\u00ednh th\u1ee9 7 (1535) ph\u1ee5ng chi\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng M\u1ea1c \u0110\u0103ng Doanh. Ho\u00e0ng Qu\u1eadn C\u00f4ng M\u1ea1c \u0110\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng em l\u00e0 M\u1ea1c Tu\u1ea5n Ng\u1ea1n \u0111\u01b0a h\u01a1n 1 v\u1ea1n qu\u00e2n v\u00e0o tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0111\u1ea5t Hoan ch\u00e2u huy\u1ec7n Nam \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f4 t\u1ea1i V\u00f9ng \u0110\u00f4 \u0110\u1eb7ng, c\u00f3 c\u00f4ng chi\u00eau l\u1eadp 137 h\u1ed9 d\u00e2n g\u1ed3m ba x\u00e3 \u0110\u1eb7ng s\u01a1n, B\u1eafc S\u01a1n, Nam s\u01a1n ti\u1ec1n th\u00e2n c\u00e1c d\u00f2ng h\u1ecd Ho\u00e0ng,B\u00f9i Duy, Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng ng\u00e0y nay v\u00e0 c\u00e1c tri\u1ec1u vua cho ph\u00e9p l\u1eadp \u0110\u1ec1n Ti\u00ean \u0111\u00f4 (Ti\u00ean \u0110\u00f4 Mi\u1ebfu Linh t\u1ef1) \u1edf x\u00e3 \u0110\u1eb7ng s\u01a1n \u0111\u1ec3 ghi nh\u1edb th\u1edd ph\u1ee5ng.Danh x\u01b0ng \u0110\u00f4 l\u01b0\u01a1ng trong chi\u1ebfn tranh L\u00ea- M\u1ea1c (1533 -1592) l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u1ee7a nh\u00e0 M\u1ea1c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4 l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00ean n\u00e0y s\u00f4ng Lam \u0111\u1eb7t \u0110\u00f4 L\u00e2m, \u0110\u00f4 \u0110\u1eb7ng.. ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;\u0110\u00f2 L\u01b0\u1eddng&#8221; \u0111\u1ecdc ch\u1ec7ch sang \u0110\u00f4 l\u01b0\u01a1ng<\/p>\n<p>N\u0103m 1831 ni\u00ean hi\u1ec7u Minh M\u1ec7nh 12 th\u00ec tr\u1ea5n Ngh\u1ec7 An t\u00e1ch th\u00e0nh 2 t\u1ec9nh l\u00e0 Ngh\u1ec7 An v\u00e0 H\u00e0 T\u0129nh. C\u0169ng trong n\u0103m n\u00e0y, \u0111\u1ed5i t\u00ean ph\u1ee7 Anh \u0110\u00f4 th\u00e0nh ph\u1ee7 Anh S\u01a1n, th\u00e0nh l\u1eadp huy\u1ec7n L\u01b0\u01a1ng S\u01a1n tr\u1ef1c thu\u1ed9c ph\u1ee7 Anh S\u01a1n. C\u0169ng th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ed5ng \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c huy\u1ec7n Anh S\u01a1n. Danh x\u01b0ng \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f3 t\u1eeb n\u0103m 1831.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t huy\u1ec7n n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An. \u0110\u1ecba l\u00fd Huy\u1ec7n \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch 350,433 km2, d\u00e2n s\u1ed1 193.890 ng\u01b0\u1eddi (n\u0103m 2010). V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a huy\u1ec7n \u0110\u00f4 L\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 sau: &#8211; B\u1eafc: gi\u00e1p huy\u1ec7n T\u00e2n K\u1ef3, Anh S\u01a1n; &#8211; Nam: gi\u00e1p huy\u1ec7n Nam \u0110\u00e0n, Nghi L\u1ed9c &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}