{"id":8450,"date":"2013-10-24T22:00:00","date_gmt":"2013-10-24T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/doluong.bna.vn\/tu-ky-o-tre-va-nhung-dieu-can-biet\/"},"modified":"2013-10-24T22:00:00","modified_gmt":"2013-10-24T22:00:00","slug":"tu-ky-o-tre-va-nhung-dieu-can-biet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=8450","title":{"rendered":"T\u1ef1 k\u1ef7 \u1edf tr\u1ebb v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n bi\u1ebft"},"content":{"rendered":"

Ngày nay, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 k\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c xem là m\u1ed9t trong các d\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n tâm th\u1ea7n \u1edf tr\u1ebb em. Theo các công trình nghiên c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111ây cho th\u1ea5y, các hành vi c\u1ee7a tr\u1ebb t\u1ef1 k\u1ef7 th\u01b0\u1eddng là do nh\u1eefng r\u1ed1i lo\u1ea1n trong s\u1ef1 phát tri\u1ec3n t\u1eeb khi tr\u1ebb m\u1edbi ra \u0111\u1eddi ho\u1eb7c trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u và \u0111a s\u1ed1 là do th\u1ec3 ch\u1ea5t ch\u1ee9 không hoàn toàn do cách nuôi d\u1ea1y c\u1ee7a cha m\u1eb9.<\/font><\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Ngày nay, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 k\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c xem là m\u1ed9t trong các d\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n tâm th\u1ea7n \u1edf tr\u1ebb em. Theo các công trình nghiên c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111ây cho th\u1ea5y, các hành vi c\u1ee7a tr\u1ebb t\u1ef1 k\u1ef7 th\u01b0\u1eddng là do nh\u1eefng r\u1ed1i lo\u1ea1n trong s\u1ef1 phát tri\u1ec3n t\u1eeb khi tr\u1ebb m\u1edbi ra \u0111\u1eddi ho\u1eb7c trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u và \u0111a s\u1ed1 là do th\u1ec3 ch\u1ea5t ch\u1ee9 không hoàn toàn do cách nuôi d\u1ea1y c\u1ee7a cha m\u1eb9.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Th\u1ebf nào là t\u1ef1 k\u1ef7?<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/font><\/span><\/p>\n

T\u1ef1 k\u1ef7 là t\u1ef1 phong t\u1ecfa, có nh\u1eefng r\u1ed1i nhi\u1ec5u \u0111\u1eb7c hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c không th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp các m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng tác v\u1edbi xã h\u1ed9i bên ngoài. \u0110ây là m\u1ed9t tình tr\u1ea1ng khi\u1ebfm khuy\u1ebft ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng phát tri\u1ec3n c\u1ee7a não b\u1ed9 ti\u1ebfn tri\u1ec3n trong 3 n\u0103m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a bé, th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra cho b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb nào, không l\u1ec7 thu\u1ed9c vào dân t\u1ed9c, xã h\u1ed9i hay trình \u0111\u1ed9 phát tri\u1ec3n c\u1ee7a cha m\u1eb9.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

T\u1ef1 k\u1ef7 là m\u1ed9t d\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n tâm th\u1ea7n \u1edf tr\u1ebb. <\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Nhìn chung, tr\u1ebb t\u1ef1 k\u1ef7 th\u01b0\u1eddng có nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong 3 l\u0129nh v\u1ef1c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a quá trình phát tri\u1ec3n là: k\u1ef9 n\u0103ng giao ti\u1ebfp, ngôn ng\u1eef và hành vi. Nh\u1eefng tr\u1ebb b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1eb7ng có th\u1ec3 m\u1ea5t hoàn toàn kh\u1ea3 n\u0103ng giao ti\u1ebfp ho\u1eb7c t\u01b0\u01a1ng tác v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi khác.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

T\u1ef1 k\u1ef7 là m\u1ed9t h\u1ed9i ch\u1ee9ng <\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

T\u1ef1 k\u1ef7 không ph\u1ea3i là m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c mà nó bao g\u1ed3m các h\u1ed9i ch\u1ee9ng nh\u01b0:<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

H\u1ed9i ch\u1ee9ng Asperger: M\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u1edf tr\u1ebb nh\u01b0 là v\u1ee5ng v\u1ec1, s\u1ee3 leo trèo. H\u1ea7u h\u1ebft các tr\u1ebb này còn v\u1ee5ng v\u1ec1 trong c\u1ea3 vi\u1ec7c \u0111i \u0111\u1ee9ng. Khi b\u01b0\u1edbc \u0111i chúng vung v\u1ea9y hai tay và chúi \u0111\u1ea7u v\u1ec1 phía tr\u01b0\u1edbc, chúng ch\u1ea1y m\u1ed9t cách lúng túng, v\u01b0\u01a1n dài hai cánh tay ra. Khi lên c\u1ea7u thang thì th\u01b0\u1eddng \u0111i t\u1eebng b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t m\u1eb7c dù chúng \u0111ã l\u1edbn \u0111\u1ec3 có th\u1ec3 b\u01b0\u1edbc m\u1ed9t cách bình th\u01b0\u1eddng. Nhi\u1ec1u tr\u1ebb l\u1ea1i hay t\u1ea1o ra các t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Nh\u1eefng nét d\u1ecb th\u01b0\u1eddng này ngày càng d\u1ec5 nh\u1eadn ra khi tr\u1ebb l\u1edbn lên và rõ nh\u1ea5t là \u1edf tu\u1ed5i thi\u1ebfu niên và tr\u01b0\u1edfng thành.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Bên c\u1ea1nh \u0111ó, còn có nh\u1eefng r\u1ed1i lo\u1ea1n khác nh\u01b0 r\u1ed1i lo\u1ea1n t\u1ef1 k\u1ef7 s\u1edbm, r\u1ed1i lo\u1ea1n phát tri\u1ec3n lan t\u1ecfa không \u0111\u1eb7c hi\u1ec7u; H\u1ed9i ch\u1ee9ng Rett, r\u1ed1i lo\u1ea1n nhân cách tu\u1ed5i nh\u1ecf.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Ch\u1ee9ng t\u1ef1 k\u1ef7 làm cho \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng giao ti\u1ebfp, nh\u1ea5t là v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ngôn ng\u1eef và có th\u1ec3 gây t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng cho chính \u0111\u1ee9a tr\u1ebb vì các hành \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 gây h\u1ea1i và qu\u1ea5y phá c\u1ee7a tr\u1ebb.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a h\u1ed9i ch\u1ee9ng t\u1ef1 k\u1ef7<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– S\u1ed1ng khép kín, tr\u1ea7m l\u1eb7ng, lãnh \u0111\u1ea1m ho\u1eb7c th\u1edd \u01a1 v\u1edbi vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp quan h\u1ec7 xã h\u1ed9i.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Không \u0111áp \u1ee9ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi tên.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Không giao ti\u1ebfp b\u1eb1ng m\u1eaft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi khác.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Khó kh\u0103n khi nói chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi khác.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Có các hành vi ho\u1eb7c c\u1eed \u0111\u1ed9ng l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u0111u \u0111\u01b0a, xoay mình ho\u1eb7c t\u1ef1 làm t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng mình. Ch\u1ec9 thích 1 hay vài trò ch\u01a1i.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Không quan tâm \u0111\u1ebfn ho\u1eb7c ác c\u1ea3m v\u1edbi các ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Ch\u1eadm nói và phát tri\u1ec3n t\u1eeb.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

– Không bi\u1ebft cách ch\u01a1i v\u1edbi các tr\u1ebb khác.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Ch\u1ea9n \u0111oán và \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/font><\/span><\/p>\n

C\u1ea7n phát hi\u1ec7n d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u1ec7nh t\u1ef1 k\u1ef7 \u1edf tr\u1ebb s\u1edbm \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n \u0111oán và \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb k\u1ecbp th\u1eddi. <\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Vì b\u1ec7nh có m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng và bi\u1ec3u hi\u1ec7n r\u1ea5t khác nhau, nên có th\u1ec3 r\u1ea5t khó ch\u1ea9n \u0111oán. Không có xét nghi\u1ec7m \u0111\u1eb7c hi\u1ec7u nào \u0111\u1ec3 phát hi\u1ec7n ra b\u1ec7nh mà ch\u1ee7 y\u1ebfu là do quan sát hành vi và thái \u0111\u1ed9 c\u1ee7a tr\u1ebb trong giao ti\u1ebfp và \u1ee9ng x\u1eed. Khám b\u1ec7nh bao g\u1ed3m quan sát tr\u1ebb, h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ef1 phát tri\u1ec3n và thay \u0111\u1ed5i trong k\u1ef9 n\u0103ng giao ti\u1ebfp, k\u1ef9 n\u0103ng ngôn ng\u1eef, hành vi c\u1ee7a tr\u1ebb qua th\u1eddi gian. Tr\u1ebb có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c làm m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u1eafc nghi\u1ec7m v\u1ec1 nói chuy\u1ec7n, ngôn ng\u1eef và các v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tâm lý.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

M\u1eb7c dù d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u1ec7nh th\u01b0\u1eddng bi\u1ec3u hi\u1ec7n khi tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c 18 tháng tu\u1ed5i, nh\u01b0ng ch\u1ea9n \u0111oán có khi ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c 2 ho\u1eb7c 3 tu\u1ed5i, khi bi\u1ec3u hi\u1ec7n ch\u1eadm phát tri\u1ec3n ngôn ng\u1eef \u0111ã tr\u1edf nên rõ ràng. Ch\u1ea9n \u0111oán s\u1edbm là r\u1ea5t quan tr\u1ecdng vì can thi\u1ec7p s\u1edbm – tr\u01b0\u1edbc 3 tu\u1ed5i – th\u01b0\u1eddng mang l\u1ea1i kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i t\u1ed1t nh\u1ea5t.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Hi\u1ec7n nay, ch\u01b0a có cách ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh t\u1ef1 k\u1ef7 và không có bi\u1ec7n pháp nào phù h\u1ee3p cho t\u1ea5t c\u1ea3. Các l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb g\u1ed3m li\u1ec7u pháp hành vi và giao ti\u1ebfp nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng khó kh\u0103n v\u1ec1 giao ti\u1ebfp, ngôn ng\u1eef, hành vi c\u1ee7a tr\u1ebb.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

Thu\u1ed1c không c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c các d\u1ea5u hi\u1ec7u ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1ef1 k\u1ef7, nh\u01b0ng có th\u1ec3 giúp ki\u1ec3m soát các tri\u1ec7u ch\u1ee9ng. Vi\u1ec7c dùng các thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb tâm th\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng và tùy t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p mà có s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn thích h\u1ee3p. Tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i không t\u1ef1 ý cho tr\u1ebb dùng các thu\u1ed1c kích thích ho\u1eb7c thu\u1ed1c an th\u1ea7n khi ch\u01b0a có ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a bác s\u0129. Các li\u1ec7u pháp h\u1ed7 tr\u1ee3 nh\u01b0: ngh\u1ec7 thu\u1eadt, âm nh\u1ea1c, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, b\u1ed5 sung vitamin, mu\u1ed1i khoáng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c duy trì và có tác d\u1ee5ng t\u1ed1t n\u1ebfu có s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u0103m sóc, c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 quan tâm âu y\u1ebfm c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi thân \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ebb.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

T\u1ea1i các trung tâm y khoa chuyên ngành, tr\u1ebb th\u01b0\u1eddng \u0111áp \u1ee9ng t\u1ed1t v\u1edbi các ch\u01b0\u01a1ng trình giáo d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u trúc ch\u1eb7t ch\u1ebd, có s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a m\u1ed9t nhóm các chuyên gia và bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khác nhau \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n k\u1ef9 n\u0103ng \u1ee9ng x\u1eed, giao ti\u1ebfp, hành vi.<\/span><\/span><\/span><\/font><\/span><\/p>\n

B\u1ec7nh t\u1ef1 k\u1ef7 \u1edf tr\u1ebb em c\u1ea7n ph\u1ea3i có s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa gia \u0111ình, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, \u0111\u01b0\u01a1ng nhiên không th\u1ec3 thi\u1ebfu môi tr\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u1ec3 giúp tr\u1ebb l\u1ea5y l\u1ea1i cân b\u1eb1ng trong phát tri\u1ec3n tinh th\u1ea7n và th\u1ec3 ch\u1ea5t. N\u1ebfu không \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, b\u1ec7nh này s\u1ebd t\u1ea1o ra nh\u1eefng r\u1ed1i lo\u1ea1n nhân cách c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh trong t\u01b0\u01a1ng lai và \u0111ôi khi gây ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng và xã h\u1ed9i. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ee5 th\u1ea3m sát g\u1ea7n \u0111ây gây ra \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, n\u01a1i công c\u1ed9ng \u1edf các n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng Tây có nguyên nhân b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb m\u1eafc b\u1ec7nh t\u1ef1 k\u1ef7 ngay t\u1eeb th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u.
\n<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

ST<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ngày nay, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 k\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c xem là m\u1ed9t trong các d\u1ea1ng r\u1ed1i lo\u1ea1n tâm th\u1ea7n \u1edf tr\u1ebb em. Theo các công trình nghiên c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111ây cho th\u1ea5y, các hành vi c\u1ee7a tr\u1ebb t\u1ef1 k\u1ef7 th\u01b0\u1eddng là do nh\u1eefng r\u1ed1i lo\u1ea1n trong s\u1ef1 phát tri\u1ec3n t\u1eeb khi tr\u1ebb m\u1edbi ra \u0111\u1eddi ho\u1eb7c trong […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}