{"id":7673,"date":"2012-02-10T23:00:00","date_gmt":"2012-02-10T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/doluong.bna.vn\/uy-minh-vuong-ly-nhat-quang-va-le-hoi-qua-son\/"},"modified":"2012-02-10T23:00:00","modified_gmt":"2012-02-10T23:00:00","slug":"uy-minh-vuong-ly-nhat-quang-va-le-hoi-qua-son","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=7673","title":{"rendered":"Uy Minh V\u01b0\u01a1ng L\u00fd Nh\u1eadt Quang v\u00e0 L\u1ec5 h\u1ed9i Qu\u1ea3 S\u01a1n"},"content":{"rendered":"

Hàng n\u0103m vào ngày 19 và 20 tháng giêng Âm L\u1ecbch, nhân dân \u0110ô L\u01b0\u01a1ng và nhân dân B\u1ea1ch Ng\u1ecdc t\u01b0ng b\u1eebng t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n nh\u1eb1m bày t\u1ecf lòng bi\u1ebft \u01a1n và tri ân \u0111\u1ed1i v\u1edbi Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n<\/tr>\n
Toàn c\u1ea3nh l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n n\u0103m 2012<\/span><\/span><\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


\nNgay trên m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t B\u1ea1ch Ng\u1ecdc cách \u0111ây 955 n\u0103m Ngài \u0111ã quy hoá và hi\u1ec3n thánh là minh ch\u1ee9ng cho \u0111\u1ea1o lý “U\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc nh\u1edb ngu\u1ed3n”, kh\u1eafc ghi công \u0111\u1ee9c c\u1ee7a các b\u1eadc ti\u1ec1n nhân, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi là d\u1ecbp \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n tho\u1ea3 nguy\u1ec7n nhu c\u1ea7u tâm linh, góp ph\u1ea7n  <\/span>giáo d\u1ee5c truy\u1ec1n th\u1ed1ng, th\u1eaft ch\u1eb7t thêm tình \u0111oàn k\u1ebft c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng cho s\u1ef1 phát tri\u1ec3n trong hi\u1ec7n t\u1ea1i và t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n

<\/span><\/span>Lý Nh\u1eadt Quang là con trai th\u1ee9 8 c\u1ee7a vua Lý Công U\u1ea9n (Còn g\u1ecdi là vua Lý Thai Tông). Ông v\u1ed1n là ng\u01b0\u1eddi thông minh hi\u1ebfu h\u1ecdc, \u0111\u1ee9c tr\u1ecdng tài cao, yêu n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u01a1ng dân sâu s\u1eafc. N\u0103m 1039 ông \u0111\u01b0\u1ee3c nhà vua c\u1eed vào trông coi vi\u1ec7c tô thu\u1ebf t\u1ea1i vùng \u0111\u1ea5t Ngh\u1ec7 An v\u1edbi t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u Uy Minh Thái T\u1eed. Tính nghiêm c\u1ea9n và liêm tr\u1ef1c, không t\u01a1 hào c\u1ee7a dân nên ông \u0111\u01b0\u1ee3c nhân dân Hoan Châu m\u1ebfn m\u1ed9. N\u0103m 1041 ông \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m làm Tri Châu Ngh\u1ec7 An v\u1edbi  <\/span>hi\u1ec7u Uy Minh H\u1ea7u Lý Nh\u1eadt Quang. \u0110ây là \u0111i\u1ec3m m\u1ed1c quan tr\u1ecdng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh vai trò và \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng to l\u1edbn c\u1ee7a Lý Nh\u1eadt Quang v\u1edbi vùng \u0111\u1ea5t Ngh\u1ec7 An, nh\u1ea5t là khi t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An \u0111ã quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1ea5y n\u0103m 1041 là n\u0103m thành l\u1eadp t\u1ec9nh. N\u0103m 1044, vua Lý Thái Tông \u0111ã phong cho Lý Nh\u1eadt Quang t\u1eeb t\u01b0\u1edbc h\u1ea7u lên t\u01b0\u1edbc V\u01b0\u01a1ng thành Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang và ban cho ông thành Ti\u1ebft Vi\u1ec7t (T\u1ee9 là có quy\u1ec1n thay m\u1eb7t nhà vua, \u0111\u01b0\u1ee3c vua tin c\u1eady và u\u1ef7 thác quy\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t m\u1ecdi chuy\u1ec7n chính s\u1ef1 t\u1ea1i Ngh\u1ec7 An).<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


\nV\u1edbi tr\u1ecdng trách \u0111\u01b0\u1ee3c giao, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u và tr\u1ecb nh\u1eadm Ngh\u1ec7 An, Lý Nh\u1eadt Quang \u0111ã th\u1ec3 hi\u1ec7n tài kinh bang t\u1ebf th\u1ebf, dùng uy \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1, dùng ân \u0111\u1ec3 v\u1ed7 yên, dùng chính sách khoan gi\u1ea3n và an l\u1ea1c, t\u1ee9c là khoan dung, gi\u1ea3n d\u1ecb, g\u1ea7n g\u0169i nhân dân, minh b\u1ea1ch các ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tô thu\u1ebf, l\u1ea5y vi\u1ec7c dân no \u1ea5m yên vui h\u1ea1nh phúc làm g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c cai tr\u1ecb.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

\u0110\u1ec3 phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, Ngài cho chiêu d\u1ee5 dân l\u01b0u tán t\u1eeb các vùng \u0111\u1ea5t khác v\u1ec1 khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t hoang, l\u1eadp nhi\u1ec1u làng \u1ea5p m\u1edbi. Ti\u1ebfp nh\u1eadn tù binh chi\u1ebfn tranh \u0111\u1ec3 l\u1eadp nhi\u1ec1u làng \u1ea5p \u1edf vùng T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng, Con Cuông \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c sinh s\u1ed1ng bình th\u01b0\u1eddng. Ngài \u0111ã ti\u1ebfn hành hàng lo\u1ea1t các bi\u1ec7n pháp khuy\u1ebfn nông nh\u01b0 d\u1ea1y cho dân nghèo tr\u1ed3ng dâu nuôi t\u1eb1m, d\u1ec7t l\u1ee5a, m\u1edf r\u1ed9ng ch\u0103n nuôi, phát tri\u1ec3n nhi\u1ec1u ngành ngh\u1ec1 th\u1ee7 công: cho xây d\u1ef1ng nhi\u1ec1u công trình thu\u1ef7 l\u1ee3i, khai thông lu\u1ed3ng l\u1ea1ch, \u0111ào sông \u0111\u1ec3 phát tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1eddng thu\u1ef7, m\u1edf nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 giao th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi các vùng. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n Ngài \u0111ã cho m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o sang biên gi\u1edbi Vi\u1ec7t- Lào (t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1eddng 7 ngày nay); M\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o n\u1ed1i t\u1eeb \u0110ô L\u01b0\u01a1ng ra t\u1edbi Th\u0103ng Long và có r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1eddng v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3 Chí Minh th\u1eddi chi\u1ebfn tranh ch\u1ed1ng M\u1ef9. Ngài còn cho phát tri\u1ec3n các ngành khai m\u1ecf, luy\u1ec7n kim, rèn s\u1eaft, \u0111óng thuy\u1ec1n…Nhi\u1ec1u làng ngh\u1ec1 \u1edf Ngh\u1ec7 An và Hà T\u0129nh ngày nay có t\u1eeb th\u1eddi Lý Nh\u1eadt Quang \u0111ã k\u1ebft h\u1ee3p hài hoà gi\u1eefa phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u1edbi qu\u1ed1c phòng b\u1eb1ng vi\u1ec7c th\u1eddi bình thì s\u1ea3n xu\u1ea5t nông c\u1ee5, th\u1eddi chi\u1ebfn thì s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u0169 khí.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Bên c\u1ea1nh vi\u1ec7c phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, Lý Nh\u1eadt Quang còn ch\u0103m lo \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nghi\u1ec7p giáo d\u1ee5c, v\u0103n hoá, Ngài cho m\u1edf nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, xây d\u1ef1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 chùa. D\u01b0\u1edbi th\u1eddi Lý Nh\u1eadt Quang làm tri châu t\u1ea1i Ngh\u1ec7 An \u0111ã có nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ea1t khoa b\u1ea3ng, trong \u0111ó có 4 Tr\u1ea1ng Nguyên, 3 Thám Hoa, 2 Hoàng Giáp, 5 Ti\u1ebfn S\u1ef9, 4 Phó B\u1ea3ng. T\u1ea1i xã Nhân B\u1ed3i hi\u1ec7n còn d\u1ea5u tích c\u1ee7a nh\u1eefng n\u01a1i di\u1ec5n trò hát x\u01b0\u1edbng; nhi\u1ec1u câu ví d\u1eb7m l\u01b0u truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn ngày nay \u0111\u01b0\u1ee3c cho là có t\u1eeb nh\u1eefng gánh hát d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Lý Nh\u1eadt Quang. Nh\u1eefng câu ví \u0111ó \u0111\u01b0a, ph\u01b0\u1eddng v\u1ea3i \u0111ã cho th\u1ea5y s\u1ef1 sôi \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a các ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebfm, v\u0103n hoá t\u1ea1i Ngh\u1ec7 An th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/span><\/span><\/p>\n

Mu\u1ed1n \u0103n khoa s\u1ecd ch\u1ea5m \u0111\u01b0\u1eddng<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

Xu\u1ed1ng \u0111ây mà ng\u01b0\u1ee3c \u0111ò l\u01b0\u1eddng cùng anh<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

\u0110ò l\u01b0\u1eddng b\u1ebfn n\u01b0\u1edbc trong xanh<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

G\u1ea1o ngon, l\u1ee5a t\u1ed1t b\u1ebfn thành ng\u01b0\u1ee3c xuôi<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

Ho\u1eb7c:<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

\u0110ô L\u01b0\u01a1ng d\u1ec7t g\u1ea5m, thêu hoa<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

Qu\u1ef3nh \u0110ôi t\u01a1 l\u1ee5a, th\u1ee7 khoa ba \u0111\u1eddi…<\/font><\/i><\/span><\/span><\/font><\/font><\/i><\/p>\n

V\u1ec1 quân s\u1ef1, Ngài cho xây d\u1ef1ng \u0111\u1ed9i quân Nghiêm Th\u1eafng theo h\u01b0\u1edbng “Ngu binh \u01b0 nông” t\u1ee9c là: Lúc chi\u1ebfn tranh thì tham gia chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd cõi, lúc hoà bình thì b\u1ea3o \u0111\u1ea3m tr\u1eadt an ninh, lao \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n xu\u1ea5t; xây d\u1ef1ng c\u0103n c\u1ee9 thu\u1ef7 quân \u1edf L\u1ea1ch C\u1eddn-Qu\u1ef3nh L\u01b0u canh gi\u1eef m\u1ed9t vùng bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, ng\u0103n ch\u1eb7n các cu\u1ed9c xâm l\u1ea5n c\u1ee7a quân Chiêm thành. Bên c\u1ea1nh \u0111\u1ed9i quân ch\u1ee7 l\u1ef1c, ông còn xây d\u1ef1ng các \u0111\u1ed9i dân binh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 tr\u1eadt t\u01b0 tr\u1ecb an \u1edf c\u01a1 s\u1edf làng xã.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

D\u01b0\u1edbi th\u1eddi Lý Nh\u1eadt Quang, tri\u1ec1u \u0111ình không ph\u1ea3i \u0111\u01b0a quân trung \u01b0\u01a1ng vào \u0111\u1ed3n trú mà l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1i ch\u1ed7 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o xây d\u1ef1ng Ngh\u1ec7 An thành “Thành \u0111\u1ed3ng vách s\u1eaft”. Có th\u1ec3 nói, su\u1ed1t 16 n\u0103m tri nh\u1eadm \u1edf Ngh\u1ec7 An, Lý Nh\u1eadt Quang \u0111ã có công r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c c\u1ee7ng c\u1ed1, xây d\u1ef1ng Ngh\u1ec7 An t\u1eeb m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t phên d\u1eadu, m\u1ed9t vùng biên vi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp vào di\u1ec7n “Tr\u1ea1i” tr\u1edf thành m\u1ed9t tr\u1ecdng tr\u1ea5n, thành c\u0103n c\u1ee9 then ch\u1ed1t, m\u1ed9t pháo \u0111ài kiên c\u1ed1 v\u1ec1 c\u1ea3 quân s\u1ef1, kinh t\u1ebf và ch\u1ed7 d\u1ef1a lòng ng\u01b0\u1eddi không ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhà Lý mà c\u1ea3 các tri\u1ec1u Tr\u1ea7n, Lê sau này.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed làm tri châu Ngh\u1ec7 An, Lý Nh\u1eadt Quang \u0111ã quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn B\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng làm ph\u1ee7 l\u1ef5. Theo sách “Tên làng xã Vi\u1ec7t Nam” \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19 thì ph\u1ee7 B\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng th\u1eddi Lý g\u1ed3m các thôn Nhan Trung, Phúc An, Nhân B\u1ed3i, Miêu \u0110\u01b0\u1eddng; \u0111\u1eddi Ngô thu\u1ed9c qu\u1eadn C\u1eedu \u0110\u1ee9c, th\u1eddi ti\u1ec1n Lê thu\u1ed9c \u0111\u1ea5t Hoan \u0110\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ecba danh B\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng chính th\u1ee9c \u0111i vào chính s\u1eed, \u0111i vào huy\u1ec1n tho\u1ea1i, \u0111i vào dân ca, tr\u1edf thành “linh \u0111\u1ecba” c\u1ee7a x\u1ee9 Ngh\u1ec7 k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1044 khi Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang ch\u1ecdn m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t này xây d\u1ef1ng thành trung tâm hành chính, kinh t\u1ebf và quân s\u1ef1 phía nam c\u1ee7a vùng biên vi\u1ec5n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. \u0110\u1ebfn cuôi th\u1ebf k\u1ef7 19, \u0111\u1ec3 tránh tên h\u1ee7y c\u1ee7a vua \u0110\u1ed3ng Khánh, B\u1ea1ch \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i tên thành xã B\u1ea1ch Ng\u1ecdc. Vào n\u0103m 1953, xã B\u1ea1ch Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c chia làm 3 xã: Ng\u1ecdc S\u01a1n, Lam S\u01a1n, B\u1ed3i S\u01a1n nh\u01b0 ngày nay. V\u1edbi v\u1ecb trí “Ti\u1ebfn kh\u1ea3 d\u0129 công, thoái kh\u1ea3 d\u0129 th\u1ee7” do thé t\u1ef1 núi k\u1ec1 sông, thu\u1eadn ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c giao th\u01b0\u01a1ng buôn bán v\u1edbi các vùng mi\u1ec1n \u0111\u1ec3 phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, ch\u1ecdn B\u1ea1ch Ng\u1ecdc làm l\u1ef5 s\u1edf, Lý Nh\u1eadt Quang v\u1eeba ki\u1ec3m soát \u0111\u01b0\u1ee3c an ninh qu\u1ed1c phòng c\u1ea3 vùng Hoan Châu, v\u1eeba có th\u1ec3 khai thác c\u1ea3 m\u1ed9t vùng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng l\u1edbn \u0111\u1ec3 phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, tích tr\u1eef l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, khai thác lâm th\u1ed5 s\u1ea3n. Công \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ngài Lý Nh\u1eadt Quang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ngh\u1ec7 An nói chung, vùng \u0111\u1ea5t B\u1ea1ch Ng\u1ecdc nói riêng r\u1ea5t to l\u1edbn.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

N\u0103m 1057, Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang quy hóa và hi\u1ec3n thánh ngay d\u01b0\u1edbi chân núi Qu\u1ea3, nhân dân x\u1ee9 Ngh\u1ec7 vô cùng th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, khóc than nh\u01b0 khóc cha m\u1eb9 mình. Sau khi ông m\u1ea5t, nhân dân trong vùng nh\u1edb \u01a1n và l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd ông \u0111úng n\u01a1i ông \u0111ã quy hóa và hi\u1ec3n thánh, g\u1ecdi là \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n. Chuy\u1ec7n còn ghi l\u1ea1i, sau khi quy hóa, Lý Nh\u1eadt Quang \u0111ã hi\u1ec3n thánh và luôn phù h\u1ed9 cho tri\u1ec1u \u0111ình \u0111ánh th\u1eafng nhi\u1ec1u k\u1ebb thù xâm l\u01b0\u1ee3c, nên các tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i v\u1ec1 sau, m\u1ed7i khi xu\u1ea5t quân \u0111ánh gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u v\u1ec1 \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u ngài phù h\u1ed9 và sau khi th\u1eafng tr\u1eadn, l\u1ea1i v\u1ec1 \u0111\u1ec1n th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1 l\u1ec5 báo công.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Cùng v\u1edbi th\u1edd Uy Minh V\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n còn th\u1edd \u0110ông Chinh V\u01b0\u01a1ng và D\u1ef1c Thánh V\u01b0\u01a1ng là 2 hoàng t\u1eed nhà Lý, anh em c\u1ee7a Lý Nh\u1eadt Quang \u0111\u01b0\u1ee3c nhà vua c\u1eed vào giúp Lý Nh\u1eadt Quang trong th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c chính s\u1ef1. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 11 \u0111ã có 3 hoàng t\u1eeb nhà Lý tr\u1ea5n th\u1ee7 vùng \u0111\u1ea5t Ngh\u1ec7 An biên viên và hi\u1ec3m y\u1ebfu này, t\u1ea1o c\u01a1 s\u1edf v\u1eefng ch\u1eafc cho nhà Lý và các tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i v\u1ec1 sau, c\u1ee7ng c\u1ed1 và xây d\u1ef1ng qu\u1ed1c gia \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t ngày càng v\u1eefng m\u1ea1nh. L\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n là ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng có ý ngh\u0129a sâu s\u1eafc th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ea5m lòng c\u1ee7a c\u1ea5p \u1ee7y, chính quy\u1ec1n và nhân dân t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An nh\u1eb1m tri ân nhà Lý.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Tr\u1ea3i qua bao bi\u1ebfn c\u1ed1 th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c các tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i phong ki\u1ebfn xây d\u1ef1ng và trùng tu tôn t\u1ea1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n. N\u0103m 1073, khi Lý \u0110\u1ed9 Thành \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed làm tri châu Ngh\u1ec7 An, ông \u0111ã dâng s\u1edb lên tri\u1ec1u \u0111ình nhà Lý mi\u1ec5n tô thu\u1ebf vùng B\u1ea1ch Ng\u1ecdc \u0111\u1ec3 ch\u0103m lo h\u01b0\u01a1ng khói cho \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n. \u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 20, ngôi \u0111\u1ec1n có quy mô 7 tòa, 40 gian mang phong cách ki\u1ebfn trúc th\u1eddi Lý-Tr\u1ea7n \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp vào h\u1ea1ng “qu\u1ed1c t\u1ebf” và” “qu\u1ed1c t\u1ea1o”, t\u1ee9c là nhà n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng ra t\u1ebf l\u1ec5 và xây d\u1ef1ng. \u0110\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem là m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t danh thiêng c\u1ee7a x\u1ee9 Ngh\u1ec7. N\u0103m 1953, bom \u0111\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ef1c dân Pháp \u0111ã làm cho \u0111\u1ec1n b\u1ecb phá ho\u1ea1i nghiêm tr\u1ecdng. T\u01b0\u1edfng nh\u1edb công lao to l\u1edbn c\u1ee7a Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang, ng\u01b0\u1eddi dân B\u1ea1ch Ng\u1ecdc và x\u1ee9 Ngh\u1ec7 \u0111ã r\u01b0\u1edbc di t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ngài cùng ngai v\u1ecb c\u1ee7a \u0110ông Chinh V\u01b0\u01a1ng, D\u1ef1c Thánh V\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 chùa Nhân B\u1ed3i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 và ch\u0103m lo h\u01b0\u01a1ng khói. Nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3 t\u1ebf khí quý giá c\u1ee7a \u0111\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhân dân \u0111\u01b0a v\u1ec1 nhà c\u1ea5t gi\u1eef c\u1ea9n th\u1eadn, nguyên v\u1eb9n sau này \u0111ã t\u1ef1 nguy\u1ec7n mang l\u1ea1i \u0111\u1ec1n. Vì v\u1eady chùa Nhân B\u1ed3i, chùa Bà B\u1ee5t hi\u1ec7n là nh\u1eefng di tích c\u01a1 b\u1ea3n, quan tr\u1ecdng g\u1eafn li\u1ec1n không th\u1ec3 tách r\u1eddi v\u1edbi di tích l\u1ecbch s\u1eed \u0110\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u1ea3o t\u1ed3n, xây d\u1ef1ng và tôn t\u1ea1o các di s\u1ea3n v\u0103n hóa dân t\u1ed9c t\u1eeb n\u0103m 1996, v\u1edbi tình c\u1ea3m \u0111\u1ea1o lý “U\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc nh\u1edb ngu\u1ed3n”, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 giúp \u0111\u1ee1, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ngành v\u0103n hóa T\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An, c\u1ea5p \u1ee7y chính quy\u1ec1n nhân dân huy\u1ec7n \u0110ô L\u01b0\u01a1ng và bà con du khách g\u1ea7n xa, \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n \u0111ã t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c xây d\u1ef1ng l\u1ea1i ngay chính trên v\u1ecb trí t\u1eeb ngàn x\u01b0a c\u1ee7a \u0111\u1ec1n. Ngày 12\/2\/1998, \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 VH-TT x\u1ebfp h\u1ea1ng “Di tích l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n hóa” c\u1ea5p qu\u1ed1c gia. Ngày 17 tháng ch\u1ea1p hàng n\u0103m là ngày l\u1ec5 ch\u1ea1p \u0111\u1ec1n (hay còn g\u1ecdi là l\u1ec5 gi\u1ed7 Lý Nh\u1eadt Quang). Th\u1ec3 theo nguy\u1ec7n v\u1ecdng c\u1ee7a nhân dân, l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1eb1ng n\u0103m v\u1edbi nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 ph\u1ea7n l\u1ec5 và ph\u1ea7n h\u1ed9i. Nét \u0111\u1eb7c s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n là l\u1ec5 r\u01b0\u1edbc ngài lên t\u1ea1 \u01a1n Bà B\u1ee5t \u1edf chùa Bà B\u1ee5t (hay còn g\u1ecdi là Tiên tích t\u1ef1-là di tích l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n hóa c\u1ea5p T\u1ec9nh), t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n bà b\u1ee5t là ng\u01b0\u1eddi luôn phù giúp Lý Nh\u1eadt Quang trong vi\u1ec7c kinh t\u1ebf.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 lãnh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a các c\u1ea5p \u1ee7y \u0110\u1ea3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gia ân c\u1ee7a các b\u1eadc ti\u1ec1n nhân, c\u1ee7a Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang, huy\u1ec7n \u0110ô L\u01b0\u01a1ng không ng\u1eebng \u0111\u1ed5i m\u1edbi và phát tri\u1ec3n toàn di\u1ec7n v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t. Huy\u1ec7n \u0110ô L\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 hào là \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng còn l\u01b0u gi\u1eef nhi\u1ec1u di tích l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n hóa quý giá. \u0110ô L\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n có 177 di tích trên \u0111\u1ecba bàn, trong \u0111ó có 9 di tích LSVH c\u1ea5p Qu\u1ed1c gia, 10 di tích l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n hóa c\u1ea5p t\u1ec9nh. Th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng vê xây d\u1ef1ng n\u1ec1n v\u0103n hóa Vi\u1ec7t Nam tiên ti\u1ebfn \u0111\u1eadm \u0111à b\u1ea3n s\u1eafc dân t\u1ed9c và Lu\u1eadt di s\u1ea3n v\u0103n hóa, nhân dân \u0110ô L\u01b0\u01a1ng s\u1ebd không ng\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7, gìn gi\u1eef, tôn t\u1ea1o các di tích trên \u0111\u1ecba bàn.<\/span><\/span><\/p>\n

\u0110ài \u0110ô L\u01b0\u01a1ng<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hàng n\u0103m vào ngày 19 và 20 tháng giêng Âm L\u1ecbch, nhân dân \u0110ô L\u01b0\u01a1ng và nhân dân B\u1ea1ch Ng\u1ecdc t\u01b0ng b\u1eebng t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n nh\u1eb1m bày t\u1ecf lòng bi\u1ebft \u01a1n và tri ân \u0111\u1ed1i v\u1edbi Uy Minh V\u01b0\u01a1ng Lý Nh\u1eadt Quang. Toàn c\u1ea3nh l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Qu\u1ea3 S\u01a1n n\u0103m 2012 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7673\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}