{"id":6465,"date":"2010-02-01T23:00:00","date_gmt":"2010-02-01T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bna.vn\/doluong\/cay-oi-la-trong-lang-duc-vua-le-thai-to-2\/"},"modified":"2010-02-01T23:00:00","modified_gmt":"2010-02-01T23:00:00","slug":"cay-oi-la-trong-lang-duc-vua-le-thai-to-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=6465","title":{"rendered":"C\u00e2y \u1ed5i l\u1ea1 trong l\u0103ng \u0110\u1ee9c vua L\u00ea Th\u00e1i T\u1ed5"},"content":{"rendered":"

T\u1ea1i khu l\u0103ng m\u1ed9 Vua Lê Thái T\u1ed5 có m\u1ed9t cây \u1ed5i mà c\u1ee9 kh\u1ebd \u0111\u1ee5ng nh\u1eb9 ho\u1eb7c gãi tay lên thân cây, l\u1eadp t\u1ee9c cành và lá rung lên.<\/strong> <\/span><\/span><\/p>\n

G\u1ea7n \u0111ây d\u01b0 lu\u1eadn bàn tán nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn mó n\u01b0\u1edbc R\u1eb1ng Ph\u1eb7t bi\u1ebft ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi và d\u1ea5y lên cu\u1ed9c “tranh bi\u1ec7n”: mó n\u01b0\u1edbc R\u1eb1ng Ph\u1eb7t “hi\u1ec3u” hay “không hi\u1ec3u” ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi. Nhi\u1ec1u ki\u1ebfn gi\u1ea3i \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111i \u0111\u1ebfn k\u1ebft qu\u1ea3. <\/span><\/span><\/p>\n

Trong m\u1ed9t l\u1ea7n công tác g\u1ea7n \u0111ây, chúng tôi vào th\u0103m khu di tích Lam Kinh (Thanh Hóa) l\u1ea1i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t chuy\u1ec7n l\u1ea1. Khi th\u0103m khu di tích l\u0103ng m\u1ed9 Vua Lê Thái T\u1ed5, cô h\u01b0\u1edbng d\u1eabn viên ch\u1ec9 cho chúng tôi m\u1ed9t cây \u1ed5i và cho bi\u1ebft c\u1ee9 kh\u1ebd \u0111\u1ee5ng nh\u1eb9 ho\u1eb7c gãi tay lên thân cây l\u1eadp t\u1ee9c cành và lá rung lên. Cô còn cho bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ta nhân gi\u1ed1ng cây \u1ed5i này và \u0111em tr\u1ed3ng \u1edf n\u01a1i khác thì cây không có hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nói trên. <\/span><\/span><\/p>\n

<\/p>\n\n\n\n\n
\"Mô<\/font><\/td>\n<\/tr>\n
Toàn c\u1ea3nh l\u0103ng Lê L\u1ee3i.<\/span><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

<\/span><\/p>\n

Chúng tôi c\u0169ng \u0111ã làm th\u1eed theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a cô h\u01b0\u1edbng d\u1eabn viên và th\u1ea5y \u0111úng nh\u01b0 v\u1eady. C\u1ee9 kh\u1ebd \u0111\u1ee5ng nh\u1eb9 lên thân cây, l\u1eadp t\u1ee9c cành và lá rung lên. <\/span><\/span><\/p>\n

Chuy\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 cây khi ch\u1ea1m tay vào thân ho\u1eb7c lá là có bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee5p l\u1ea1i ki\u1ec3u nh\u01b0 loài cây x\u1ea5u h\u1ed5 là chuy\u1ec7n bình th\u01b0\u1eddng. Riêng \u0111ây là cây \u1ed5i thì ch\u01b0a \u1edf \u0111âu có. <\/span><\/span><\/p>\n

Khu di tích Lam Kinh còn có tên g\u1ecdi là Tây Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c vua Lê Thái T\u1ed5 xây d\u1ef1ng sau khi chi\u1ebfn th\u1eafng quân xâm l\u01b0\u1ee3c Minh. \u0110ây \u0111\u01b0\u1ee3c coi là kinh thành l\u1edbn th\u1ee9 hai, sau \u0110ông Kinh (Hà N\u1ed9i). <\/span><\/span><\/p>\n

Sau này các vua Lê \u0111\u01b0\u1ee3c an táng t\u1ea1i \u0111ây. Ngoài l\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c vua Lê Thái T\u1ed5 còn có  l\u0103ng c\u1ee7a vua Lê Thái Tông (H\u1ef1u L\u0103ng), Lê Thánh Tông (Chiêu L\u0103ng), Lê Hi\u1ebfn Tông (S\u1ee5 L\u0103ng), Lê Túc Tông (Kính L\u0103ng) và l\u0103ng Hoàng Thái H\u1eadu Ngô Th\u1ecb Ng\u1ecdc Giao (m\u1eb9 vua Lê Thánh Tông). L\u0103ng c\u1ee7a Hoàng Thái H\u1eadu gây chú ý b\u1edfi t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea7u \u0111\u1ec1u là n\u1eef. <\/span><\/span><\/p>\n

Các di tích thu\u1ed9c qu\u1ea7n th\u1ec3 này h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb tàn phá. Ch\u1ec9 có bia V\u0129nh L\u0103ng còn nguyên v\u1eb9n. \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft khu di tích này \u0111ã b\u1ecb tàn phá 3 l\u1ea7n. Hai l\u1ea7n do b\u1ecdn gi\u1eb7c xâm l\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc và m\u1ed9t l\u1ea7n do kiêu binh th\u1eddi Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7. <\/span><\/span><\/p>\n

L\u0103ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c vua Lê Thái T\u1ed5 c\u0169ng b\u1ecb tàn phá n\u1eb7ng n\u1ec1. Cùng v\u1edbi vi\u1ec7c trùng tu khu di tích, l\u0103ng c\u1ee7a Lê Thái T\u1ed5 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c trùng tu. L\u0103ng \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t hình l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng, xung quanh xây chèn b\u1eb1ng \u0111á \u0111\u1ee5c \u1edf bên ngoài, có kích th\u01b0\u1edbc 4,4 x 1m. Tr\u01b0\u1edbc l\u0103ng có hai hàng t\u01b0\u1ee3ng quan h\u1ea7u và t\u01b0\u1ee3ng các con gi\u1ed1ng t\u1ea1c b\u1eb1ng \u0111á d\u1ef1ng \u1edf \u0111ây \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n tr\u1ea1ch (b\u1ed1n \u0111ôi con gi\u1ed1ng \u0111\u1ed1i nhau theo th\u1ee9 t\u1ef1 hai s\u01b0 t\u1eed, hai ng\u1ef1a, hai tê giác, hai h\u1ed5). Gi\u1eefa hai hàng t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea7u vào là m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111i r\u1ed9ng 20m35 g\u1ecdi là th\u1ea7n \u0111\u1ea1o. Nhìn toàn cánh l\u0103ng Lê Thái T\u1ed5 (V\u0129nh L\u0103ng) th\u1eadt gi\u1ea3n d\u1ecb, g\u1ea7n g\u0169i song r\u1ea5t tôn nghiêm và trang tr\u1ecdng. <\/span><\/span><\/p>\n

Vi\u1ec7c cây \u1ed5i trong khu l\u0103ng \u0110\u1ee9c vua Lê Thái T\u1ed5 có hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 trên r\u1ea5t c\u1ea7n các nhà khoa h\u1ecdc gi\u1ea3i thích.  <\/span><\/span><\/p>\n\n\n\n\n
\"Cây<\/font><\/a><\/td>\n<\/tr>\n
Cây \u1ed5i trong L\u0103ng.<\/font><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
 <\/font><\/div>\n

\n\n\n\n\n
\"M\u1ed9t<\/font><\/a><\/td>\n\"M\u1ed9t<\/font><\/a><\/td>\n<\/tr>\n
\n

M\u1ed9t cành \u1ed5i.<\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n
\"G\u1ed1c<\/font><\/a><\/td>\n<\/tr>\n
\n

G\u1ed1c cây \u1ed5i.<\/span><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Theo VNN<\/strong><\/span><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u1ea1i khu l\u0103ng m\u1ed9 Vua Lê Thái T\u1ed5 có m\u1ed9t cây \u1ed5i mà c\u1ee9 kh\u1ebd \u0111\u1ee5ng nh\u1eb9 ho\u1eb7c gãi tay lên thân cây, l\u1eadp t\u1ee9c cành và lá rung lên. G\u1ea7n \u0111ây d\u01b0 lu\u1eadn bàn tán nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn mó n\u01b0\u1edbc R\u1eb1ng Ph\u1eb7t bi\u1ebft ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi và d\u1ea5y lên cu\u1ed9c “tranh bi\u1ec7n”: mó n\u01b0\u1edbc R\u1eb1ng Ph\u1eb7t “hi\u1ec3u” […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6465"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6465"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6465\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}