{"id":6322,"date":"2010-01-06T23:00:00","date_gmt":"2010-01-06T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bna.vn\/doluong\/chau-a-chuyen-minh-cung-nhung-toan-tinh-2\/"},"modified":"2010-01-06T23:00:00","modified_gmt":"2010-01-06T23:00:00","slug":"chau-a-chuyen-minh-cung-nhung-toan-tinh-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=6322","title":{"rendered":"Ch\u00e2u \u00c1 chuy\u1ec3n m\u00ecnh c\u00f9ng nh\u1eefng toan t\u00ednh"},"content":{"rendered":"

Vào th\u1eddi \u0111i\u1ec3m châu Á \u0111ang chuy\u1ec3n mình, v\u1edbi n\u1ed7i lo v\u1ec1 s\u1ef1 m\u1ea5t cân b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111ang tr\u1edf nên rõ ràng h\u01a1n, thì vi\u1ec7c "\u0111\u1ea7u t\u01b0" vào các d\u1ea1ng h\u1ee3p tác mang tính th\u1ec3 ch\u1ebf hóa càng tr\u1edf nên c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u1ed5n \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a khu v\u1ef1c. <\/span><\/span><\/p>\n

<\/p>\n\n\n\n\n
\"Khi<\/td>\n<\/tr>\n
Khi châu Á tr\u1ed7i d\u1eady thì c\u0169ng là lúc các n\u01b0\u1edbc trong và ngoài khu v\u1ef1c b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng toan tính m\u1edbi c\u1ee7a riêng mình. (\u1ea2nh: Project-Syndicate)<\/em><\/span><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

<\/font>Châu Á không ch\u1ec9 \u0111ang tr\u1edf thành "\u0111\u1ea7u tàu" trong cu\u1ed9c thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecba chính tr\u1ecb toàn c\u1ea7u, mà nh\u1eefng thách th\u1ee9c châu Á g\u1eb7p ph\u1ea3i th\u1ef1c t\u1ebf c\u0169ng chính là thách th\u1ee9c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/font><\/span><\/span><\/p>\n

S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a châu Á \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n ánh trong chính sách \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i ngày càng m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, trong \u0111òi h\u1ecfi có \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i quan h\u1ec7 bình \u0111\u1eb3ng h\u01a1n v\u1edbi M\u1ef9 c\u1ee7a chính ph\u1ee7 Nh\u1eadt, và trong s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ngày càng sâu s\u1eafc Trung – \u1ea4n, và d\u1eabn t\u1edbi c\u0103ng th\u1eb3ng m\u1edbi t\u1ea1i biên gi\u1edbi Himalaya.<\/span><\/span><\/p>\n

T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u này \u0111ang làm l\u1ed9 rõ nh\u1eefng thách th\u1ee9c c\u1ee7a chính n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, v\u1ed1n \u0111ang tr\u1edf nên t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n do s\u1ef1 xói mòn v\u1ecb th\u1ebf v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i v\u1ec1 kinh t\u1ebf trên toàn c\u1ea7u và do tham gia vào hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1edf n\u01b0\u1edbc ngoài. "Th\u1eddi th\u1ebf" nh\u01b0 v\u1eady khi\u1ebfn M\u1ef9 g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i h\u1ee3p tác h\u01a1n n\u1eefa v\u1edbi Trung Q\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o dòng \u0111\u1ea7u t\u01b0 l\u1edbn t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 v\u1ec1 chính tr\u1ecb c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc này \u0111\u1ed1i v\u1edbi các v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ed1n \u0111ã nan gi\u1ea3i t\u1eeb Tri\u1ec1u Tiên và Myanmar cho t\u1edbi Pakistan và Iran.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u01b0ng, chính vào th\u1eddi \u0111i\u1ec3m chính sách châu Á t\u1eadp trung vào Trung Qu\u1ed1c c\u1ee7a M\u1ef9 tr\u1edf nên \u0111áng chú ý h\u01a1n thì c\u0169ng là lúc Nh\u1eadt \u0111\u1eb7t M\u1ef9 vào tâm \u0111i\u1ec3m quan tâm khi n\u01b0\u1edbc này "t\u1ef1 nh\u1ee7" không th\u1ec3 mãi là "ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u" trung thành cho các chính sách c\u1ee7a M\u1ef9. Chính quy\u1ec1n c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Yukio Hatoyama \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c xây d\u1ef1ng m\u1edbi chính sách \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i và \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1i th\u1ecfa thu\u1eadn n\u0103m 2006 v\u1ec1 c\u0103n c\u1ee9 quân s\u1ef1 M\u1ef9 t\u1ea1i Okinawa. Nh\u1eadt c\u0169ng tuyên b\u1ed1 ch\u1ea5m d\u1ee9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 ti\u1ebfp nhiên li\u1ec7u \u0111ã kéo dài 8 n\u0103m trên \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng trong quá trình h\u1ed7 tr\u1ee3 cu\u1ed9c chi\u1ebfn do M\u1ef9 lãnh \u0111\u1ea1o t\u1ea1i Afghanistan.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong khi \u0111ó, vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c kh\u01a1i l\u1ea1i nh\u1eefng tuyên b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u0111ã ng\u1ee7 yên t\u1eeb lâu v\u1edbi bang mi\u1ec1n \u0111ông b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9 Arunachal Pradesh, và gây c\u0103ng th\u1eb3ng v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Kashmir (1\/5 khu v\u1ef1c d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ki\u1ec3m soát c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c), \u0111ang th\u1eed thách m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i tác chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c toàn c\u1ea7u M\u1ef9 – \u1ea4n.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong tình hình \u0111ó, M\u1ef9 \u0111ã s\u1eed d\u1ee5ng "chi\u1ebfn thu\u1eadt" trung l\u1eadp v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Arunachal Pradesh – khi\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c hân hoan, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng làm cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf ph\u1ea3i b\u0103n kho\u0103n v\u1ec1 tính h\u1ee3p pháp \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n ki\u1ec3m soát vùng lãnh th\u1ed5 Himalaya c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 – khu v\u1ef1c có di\u1ec7n tích g\u1ea5p g\u1ea7n 3 l\u1ea7n \u0110ài Loan. Nh\u01b0 th\u1ebf, chính quy\u1ec1n Obama có v\u1ebb \u0111ã phát \u0111i tín hi\u1ec7u mu\u1ed1n t\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 trong m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9 r\u1eb1ng có th\u1ec3 khi\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c ph\u1ea3i "ng\u1ea7m c\u1ea3m \u01a1n", bao g\u1ed3m t\u1eadp tr\u1eadn chung t\u1ea1i Arunachal và các cu\u1ed9c thao di\u1ec5n h\u1ea3i quân chung có s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n và các bên khác, nh\u01b0 Australia.
\n<\/span><\/span>
\nTuy nhiên, th\u1ecfa thu\u1eadn an ninh Australia – \u1ea4n \u0110\u1ed9 m\u1edbi \u0111ây, \u0111\u01b0\u1ee3c ký trong chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Kevin Rudd t\u1edbi New Delhi, cho th\u1ea5y vai trò c\u1ee7a các giá tr\u1ecb chính tr\u1ecb chung \u0111ã góp ph\u1ea7n xây d\u1ef1ng m\u1ed9t k\u1ebft c\u1ea5u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a các n\u01b0\u1edbc châu Á – Thái Bình D\u01b0\u01a1ng. Th\u1ecfa thu\u1eadn \u1ea4n \u0110\u1ed9 – Australia tuy nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ít s\u1ef1 quan tâm, nh\u01b0ng có t\u1ea7m quan tr\u1ecdng l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c có th\u1ec3 so sánh v\u1edbi th\u1ecfa thu\u1eadn an ninh gi\u1eefa Australia v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, và gi\u1eefa \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n. T\u1ea5t c\u1ea3 3 th\u1ecfa thu\u1eadn này, c\u1ed9ng v\u1edbi hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc phòng th\u1ee7 khung M\u1ef9 – \u1ea4n n\u0103m 2005, \u0111ã cho th\u1ea5y nh\u1eefng toan tính và suy ngh\u0129 c\u1ee7a các n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t châu Á \u0111ang lên.<\/span><\/span><\/p>\n

S\u1ef1 chia r\u1ebd v\u1ec1 \u0111\u1ecba chính tr\u1ecb t\u1ea1i châu Á xoay quanh các giá tr\u1ecb chính tr\u1ecb d\u0129 nhiên s\u1ebd có nh\u1eefng ý ngh\u0129a quan tr\u1ecdng. Và, trong khi châu Á – v\u1edbi th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng phát tri\u1ec3n nhanh nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, chi tiêu quân s\u1ef1 t\u0103ng nhanh nh\u1ea5t, và nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m nóng nh\u1ea1y c\u1ea3m nh\u1ea5t – n\u1eafm chìa khóa cho tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai, thì nh\u1eefng c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c chính v\u1eabn \u0111ang b\u1ea5t hòa v\u1edbi nhau.<\/span><\/span><\/p>\n

Tr\u1ecdng tâm t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a châu Á là tam giác chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c bao g\u1ed3m Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9, và Nh\u1eadt B\u1ea3n. K\u1ec3 t\u1eeb khi Nh\u1eadt B\u1ea3n thành c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u1ebf gi\u1edbi d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Minh Tr\u1ecb trong n\u1eeda sau c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 19, thì \u0111\u1ebfn gi\u1edd m\u1edbi có c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ngoài ph\u01b0\u01a1ng Tây n\u1ed5i lên v\u1edbi ti\u1ec1m l\u1ef1c l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c có th\u1ec3 làm thay \u0111\u1ed5i tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c ngày nay. Th\u1ef1c t\u1ebf, theo \u0111ánh giá tình báo c\u1ee7a M\u1ef9 n\u0103m 2009 d\u1ef1 \u0111oán, Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd có \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi \u0111\u1ecba chính tr\u1ecb toàn c\u1ea7u sâu s\u1eafc h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 qu\u1ed1c gia nào khác.<\/span><\/span><\/p>\n

Tuy nhiên, s\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u1ea1i \u0111ang làm chia r\u1ebd châu Á, và con \u0111\u01b0\u1eddng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc này s\u1ebd ph\u1ee5 thu\u1ed9c vào vi\u1ec7c các n\u01b0\u1edbc láng gi\u1ec1ng và các qu\u1ed1c gia khác, nh\u01b0 M\u1ef9, s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng "quy\u1ec1n l\u1ef1c" c\u1ee7a mình nh\u01b0 th\u1ebf nào. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111ang lên c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c khi\u1ebfn M\u1ef9 ph\u1ea3i toan tính xa h\u01a1n và th\u1eadm chí tri\u1ec3n khai thêm quân vào \u0110ông Á. Nhân t\u1ed1 Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng góp ph\u1ea7n "ti\u1ebfp tay" cho n\u1ed7 l\u1ef1c giành nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng minh m\u1edbi t\u1ea1i châu Á c\u1ee7a M\u1ef9.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u01b0ng, khi quan h\u1ec7 M\u1ef9 – Trung có th\u1ec3 tr\u1edf nên sâu s\u1eafc h\u01a1n trong nh\u1eefng n\u0103m t\u1edbi \u0111ây, thì c\u0103ng th\u1eb3ng trong m\u1ed9t s\u1ed1 quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i tác hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a M\u1ef9 c\u0169ng s\u1ebd l\u1edbn d\u1ea7n lên. \u0110\u01a1n c\u1eed, xây d\u1ef1ng quan h\u1ec7 h\u1ee3p tác m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c \u0111ang là \u01b0u tiên trong chính sách c\u1ee7a M\u1ef9 so v\u1edbi vi\u1ec7c bán v\u0169 khí hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i cho các \u0111\u1ed3ng minh châu Á, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng cu\u1ed9c mua bán v\u0169 khí qu\u1ed1c phòng không kích \u0111\u1ed9ng Trung Qu\u1ed1c tr\u1ea3 \u0111\u0169a \u1edf các khu v\u1ef1c khác.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong khi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng châu Âu \u0111\u01b0\u1ee3c xây d\u1ef1ng d\u1ef1a trên các n\u1ec1n kinh t\u1ebf và chính tr\u1ecb khá thu\u1ea7n nh\u1ea5t, thì h\u1ec7 th\u1ed1ng chính tr\u1ecb t\u1ea1i châu Á l\u1ea1i \u0111a d\u1ea1ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c, s\u1ef1 tin c\u1eady l\u1eabn nhau gi\u1eefa các n\u01b0\u1edbc không ph\u1ea3i là chuy\u1ec7n d\u1ec5 dàng. T\u1ea1i châu Âu, cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1eabm máu trong th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111ã không còn t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa. Nh\u01b0ng \u1edf châu Á, các cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u1eeb n\u0103m 1950 v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p. Và, trong khi châu Âu \u0111ã xây d\u1ef1ng các th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o hòa bình, thì châu Á v\u1eabn còn ch\u01b0a b\u1eaft \u0111\u1ea7u quá trình này, ngay t\u1eeb b\u01b0\u1edbc s\u1edbm nh\u1ea5t.<\/span><\/span><\/p>\n

Ch\u01b0a t\u1eebng bao gi\u1edd Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n và \u1ea4n \u0110\u1ed9 cùng m\u1ea1nh m\u1ebd m\u1ed9t lúc. Ngày nay, h\u1ecd \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng tìm cách hài hòa l\u1ee3i ích t\u1ea1i châu Á \u0111\u1ec3 có th\u1ec3 cùng t\u1ed3n t\u1ea1i hòa bình và phát tri\u1ec3n.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u01b0ng c\u0169ng không th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng, 3 c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c hàng \u0111\u1ea7u châu Á này và M\u1ef9 c\u0169ng có nh\u1eefng m\u1ee5c tiêu khác nhau: M\u1ef9 mu\u1ed1n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01a1n c\u1ef1c nh\u01b0ng châu Á nhi\u1ec1u c\u1ef1c; Trung Qu\u1ed1c tìm ki\u1ebfm m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111a c\u1ef1c, nh\u01b0ng \u0111\u01a1n c\u1ef1c t\u1ea1i châu Á; còn Nh\u1eadt và \u1ea4n \u0110\u1ed9 mu\u1ed1n m\u1ed9t châu Á \u0111a c\u1ef1c và m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169ng \u0111a c\u1ef1c.<\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n

Theo VNN<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vào th\u1eddi \u0111i\u1ec3m châu Á \u0111ang chuy\u1ec3n mình, v\u1edbi n\u1ed7i lo v\u1ec1 s\u1ef1 m\u1ea5t cân b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111ang tr\u1edf nên rõ ràng h\u01a1n, thì vi\u1ec7c "\u0111\u1ea7u t\u01b0" vào các d\u1ea1ng h\u1ee3p tác mang tính th\u1ec3 ch\u1ebf hóa càng tr\u1edf nên c\u1ea5p thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u1ed5n \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a khu v\u1ef1c. Khi châu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6322"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6322\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}