{"id":6289,"date":"2009-12-30T23:00:00","date_gmt":"2009-12-30T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bna.vn\/doluong\/lich-su-viet-tiep-ten-phuong-tay-hay-chuyen-sang-phuong-dong-2\/"},"modified":"2009-12-30T23:00:00","modified_gmt":"2009-12-30T23:00:00","slug":"lich-su-viet-tiep-ten-phuong-tay-hay-chuyen-sang-phuong-dong-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=6289","title":{"rendered":"L\u1ecbch s\u1eed vi\u1ebft ti\u1ebfp t\u00ean ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y hay chuy\u1ec3n sang ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"

"Th\u1eddi th\u1ebf" có v\u1ebb \u0111ang t\u1ea1o cho ph\u01b0\u01a1ng \u0110ông nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n lên. Nh\u01b0ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 còn n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7, ph\u01b0\u01a1ng Tây có ch\u1ecbu buông xuôi hay không. M\u01b0\u1eddi n\u0103m qua là th\u1eddi gian cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111i lên, \u0111i xu\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110ông-Tây tr\u1edf nên gay g\u1eaft h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n\n
\"Olympic<\/a><\/td>\n<\/tr>\n
Olympic 2008 t\u1ea1i B\u1eafc Kinh \u0111ã giúp Trung Qu\u1ed1c \u0111ánh bóng v\u1ecb th\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a mình.
\n  (\u1ea2nh: Reuters)<\/em><\/span><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

H\u1ecdc gi\u1ea3 Kishore Mahbubani làm vi\u1ec7c t\u1ea1i Singapore m\u1edbi \u0111ây \u0111ã có bài vi\u1ebft bình lu\u1eadn trên t\u1edd New York Times v\u1edbi t\u1ef1a \u0111\u1ec1 "K\u1ebft thúc l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ai?" (End of Whose History). Ông bàn t\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a giáo s\u01b0 chính tr\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf Fukuyama c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Johns Hopkins. L\u1ecbch s\u1eed, ông vi\u1ebft, \u0111ã tr\u1edf l\u1ea1i – trong s\u1ef1 hân hoan c\u1ee7a châu Á. "Ch\u1ec9 có m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 duy nh\u1ea5t là: Li\u1ec7u ph\u01b0\u01a1ng Tây có cùng h\u1ecd \u0103n m\u1eebng, hay s\u1ebd ch\u1ec9 ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho t\u1edbi ngày thoái lui?"<\/span><\/span><\/p>\n

Ph\u01b0\u01a1ng Tây s\u1ebd di\u1ec5n gi\u1ea3i cách nói c\u1ee7a Fukuyama là mô hình ph\u01b0\u01a1ng Tây s\u1ebd chi ph\u1ed1i th\u1ebf gi\u1edbi trong t\u01b0\u01a1ng lai. Mahbubani, tác gi\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed1n sách “The New Asian Hemisphere: The Irresistible Shift of Power to the East” (Bán c\u1ea7u châu Á m\u1edbi: S\u1ef1 chuy\u1ec3n giao quy\u1ec1n l\u1ef1c không th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i sang ph\u01b0\u01a1ng \u0110ông) thì g\u1ecdi \u0111ây là "s\u1ef1 ng\u1ea1o m\u1ea1n ph\u01b0\u01a1ng Tây". Ông c\u0169ng nói thêm r\u1eb1ng, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u này có th\u1ec3 s\u1ebd không nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng Tây mong \u0111\u1ee3i. "M\u1ed9t d\u1ef1 \u0111oán mà tôi có th\u1ec3 t\u1ef1 tin \u0111\u01b0a ra là d\u1ea5u \u1ea5n ph\u01b0\u01a1ng Tây trên th\u1ebf gi\u1edbi dù là r\u1ea5t l\u1edbn trong th\u1ebf k\u1ef7 19 và 20, nh\u01b0ng s\u1ebd nh\u1ea1t d\u1ea7n \u0111i \u0111áng k\u1ec3".<\/span><\/span><\/p>\n

\u0110ó có ph\u1ea3i bài h\u1ecdc \u0111ích th\u1ef1c v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc vào \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 21, r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng Tây \u0111ang m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t ph\u1ea7n nào \u0111ó vai trò c\u1ee7a mình? Nh\u1eefng n\u0103m 2000 \u0111ã kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u này. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng Tây \u0111ang ch\u1ecbu áp l\u1ef1c ghê g\u1edbm t\u1eeb hai phía cùng m\u1ed9t lúc, H\u1ed3i giáo và bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i khí h\u1eadu. T\u1ea1i Guantanamo, M\u1ef9 \u0111ã ph\u1ea3n b\u1ed9i chính các nguyên t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a chính mình. N\u1ed7i s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ea5n công kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u0111ang \u0103n mòn d\u1ea7n s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi dân, trong khi th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 do \u0111ang làm l\u1ec7ch l\u1ea1c nhi\u1ec1u thành ph\u1ea7n trong h\u1ec7 th\u1ed1ng tài chính. Và \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, dân ch\u1ee7 không còn \u0111\u1ee7 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o h\u1ecd s\u1ebd dành m\u1ed9t hay hai ngày m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1edbi các cu\u1ed9c b\u1ecf phi\u1ebfu. \u0110ó là tình tr\u1ea1ng c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111áng bu\u1ed3n c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1.<\/span><\/span><\/p>\n

Tình hình này \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n ánh qua t\u1ea7m quan tr\u1ecdng ngày càng t\u0103ng c\u1ee7a các qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c. Nhóm G-8 có vai trò nh\u01b0 m\u1ed9t di\u1ec5n \u0111àn toàn c\u1ea7u. Nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111ây, G-20, v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c là thành ph\u1ea7n tham gia chính, \u0111ã \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vai trò này. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u này \u0111\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a Mahbubani.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u01b0ng c\u0169ng có có nhi\u1ec1u ý ki\u1ebfn bác b\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ông nói. Bên c\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu, ph\u01b0\u01a1ng Tây \u0111ã th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111áng n\u1ec3 trong nh\u1eefng n\u0103m 2000.<\/span><\/span><\/p>\n

IPhone, Google, YouTube nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m công ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1eabn ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Tây. Nói cách khác, phát minh quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong nh\u1eefng n\u0103m qua v\u1eabn ph\u1ee5 thu\u1ed9c sâu s\u1eafc vào nh\u1eefng ý t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed9c \u0111áo c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng Tây, ý t\u01b0\u1edfng mà h\u1ecd \u0111ã chia s\u1ebb v\u1edbi c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u tiên quan tâm nghiêm túc nh\u1ea5t v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 khí h\u1eadu là thành viên Liên minh châu Âu. Dù h\u1ecd có th\u1ec3 là ng\u01b0\u1eddi sau cùng nh\u1eadn ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng chính h\u1ecd m\u1edbi là nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i tiên phong trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft. \u0110i\u1ec1u này có ngh\u0129a là ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng Tây v\u1eabn có s\u1ee9c m\u1ea1nh tri th\u1ee9c và kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai l\u1ea7m.<\/span><\/span><\/p>\n

Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh này có \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a trên vi\u1ec7c nh\u1eadn ra r\u1eb1ng, ch\u1ed1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i khí h\u1eadu, m\u1eb7c dù ban \u0111\u1ea7u có v\u1ebb s\u1ebd gây c\u1ea3n tr\u1edf phát tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ea1i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1eadp niên t\u1edbi? N\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng Tây có th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng tinh th\u1ea7n sáng t\u1ea1o \u0111\u1ec3 phát tri\u1ec3n các ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng tái ch\u1ebf, hay nh\u1eefng công ngh\u1ec7 xanh khác, thì th\u1ebf gi\u1edbi này v\u1eabn còn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a mình.<\/span><\/span><\/p>\n

Không có c\u01a1 ch\u1ebf gìn gi\u1eef hòa bình<\/span><\/span><\/p>\n

Th\u1eadp niên \u0111\u1ea7u tiên c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 21 ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng, th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang ti\u1ebfn l\u1ea1i g\u1ea7n nhau và tr\u1edf nên ph\u1ee5 thu\u1ed9c vào nhau h\u01a1n, nh\u01b0ng v\u1eabn thi\u1ebfu m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u chính tr\u1ecb c\u1ea7n thi\u1ebft. Không có c\u01a1 ch\u1ebf gìn gi\u1eef hòa bình hi\u1ec7u qu\u1ea3. Không có c\u01a1 quan quy\u1ec1n l\u1ef1c giám sát tài chính toàn c\u1ea7u. Không có t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u hành qu\u1ed1c t\u1ebf có th\u1ec3 quy\u1ebft v\u0129nh vi\u1ec5n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i khí h\u1eadu. G-20 thì v\u1eabn còn non n\u1edbt.<\/span><\/span><\/p>\n

Liên minh châu Âu th\u01b0\u1eddng b\u1ecb phê bình là ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn quá ch\u1eadm và c\u1ed3ng k\u1ec1nh, và \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c theo nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf quan liêu. Nh\u01b0ng, ít nh\u1ea5t m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng chính tr\u1ecb các qu\u1ed1c gia c\u0169ng \u0111ang d\u1ea7n \u0111\u1ecbnh hình l\u1ea1i châu Âu. Châu Âu có th\u1ec3 s\u1ebd là ki\u1ec3u m\u1eabu cho ph\u1ea7n còn l\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Vì lý do này, tình hình cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 2000, m\u1eb7c dù còn \u1ea3m \u0111\u1ea3m, nh\u01b0ng không ph\u1ea3i là vô v\u1ecdng. Ph\u01b0\u01a1ng Tây \u0111ã làm nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng c\u0169ng g\u1eedi \u0111i m\u1ed9t s\u1ed1 tín hi\u1ec7u \u0111áng hy v\u1ecdng.<\/span><\/span><\/p>\n

Nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1edbi không ít ng\u01b0\u1eddi, ph\u01b0\u01a1ng Tây s\u1ebd v\u1eabn còn m\u1ea1nh m\u1ebd, n\u1ebfu h\u1ecd v\u1eabn là chính h\u1ecd và bi\u1ebft áp d\u1ee5ng nh\u1eefng gì h\u1ecd \u0111ã \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn lên. Th\u1eadp k\u1ef7 \u0111\u1ea7u tiên này là th\u1eadp k\u1ef7 \u0111áng b\u1ecf \u0111i c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng Tây, b\u1edfi vì \u0111ó là 10 n\u0103m "th\u1eeba m\u1ee9a", khoa tr\u01b0\u01a1ng, và ph\u1ea3n \u1ee9ng thái quá.<\/span><\/span><\/p>\n

Ph\u01b0\u01a1ng \u0110ông có th\u1ec3 \u0111ã "\u0111ón" \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tín hi\u1ec7u v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1eddi th\u1ebf m\u1edbi, nh\u01b0ng "thành b\u1ea1i" còn ph\u1ee5 thu\u1ed9c vào vi\u1ec7c h\u1ecd có quy\u1ebft tâm gi\u1ea3i quy\u1ebft các v\u1ea5n \u0111\u1ec1 mang tính toàn c\u1ea7u c\u0169ng nh\u01b0 khu v\u1ef1c, và ph\u01b0\u01a1ng Tây có t\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u01b0u th\u1ebf \u0111ã có tr\u01b0\u1edbc \u0111ây c\u1ee7a mình hay không. Nh\u01b0 th\u1ebf, l\u1ecbch s\u1eed s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft l\u1ea1i hay vi\u1ebft ti\u1ebfp còn tùy thu\u1ed9c vào c\u1ea3 hai phía.<\/p>\n

\n<\/span><\/span><\/p>\n

Theo VNN<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

"Th\u1eddi th\u1ebf" có v\u1ebb \u0111ang t\u1ea1o cho ph\u01b0\u01a1ng \u0110ông nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n lên. Nh\u01b0ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 còn n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7, ph\u01b0\u01a1ng Tây có ch\u1ecbu buông xuôi hay không. M\u01b0\u1eddi n\u0103m qua là th\u1eddi gian cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111i lên, \u0111i xu\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110ông-Tây tr\u1edf nên gay g\u1eaft h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6289\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}