{"id":3750,"date":"2009-10-08T22:00:00","date_gmt":"2009-10-08T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bna.vn\/doluong\/tao-xanh-co-kha-nang-chua-duoc-benh-mu\/"},"modified":"2009-10-08T22:00:00","modified_gmt":"2009-10-08T22:00:00","slug":"tao-xanh-co-kha-nang-chua-duoc-benh-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doluong.gov.vn\/?p=3750","title":{"rendered":"T\u1ea3o xanh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7nh m\u00f9"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\"\"<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Protein nh\u1ea1y sáng có trong t\u1ea3o \u0111\u01a1n bào Chlamydomonas có th\u1ec3 giúp \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh mù. (\u1ea2nh: Internet).<\/span><\/em><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
\n
Trong m\u1ed9t công trình nghiên c\u1ee9u m\u1edbi \u0111ây, m\u1ed9t nhóm các nhà khoa h\u1ecdc Th\u1ee5y S\u0129 thu\u1ed9c Vi\u1ec7n nghiên c\u1ee9u Friedrich Miescher do ti\u1ebfn s\u0129 Botond Roska \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, cho bi\u1ebft h\u1ecd \u0111ã có th\u1ec3 khôi ph\u1ee5c \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y sáng cho nh\u1eefng con chu\u1ed9t b\u1ecb mù b\u1eb1ng cách s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t lo\u1ea1i protein nh\u1ea1y sáng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft xu\u1ea5t t\u1eeb t\u1ea3o thu\u1ed9c dòng Chlamydomonas<\/span><\/span><\/strong>.<\/p>\n

T\u1ea3o Chlamydomonas \u0111\u01b0\u1ee3c các nhà khoa h\u1ecdc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t chú ý b\u1edfi vì chúng có các tính ch\u1ea5t h\u01b0\u1edbng sáng – t\u1ee9c là chúng có th\u1ec3 h\u01b0\u1edbng theo ngu\u1ed3n ánh sáng \u0111\u1ec3 tr\u1ee3 giúp cho quá trình quang h\u1ee3p. <\/p>\n

Tính ch\u1ea5t lý thú này khi\u1ebfn các nhà khoa h\u1ecdc lao vào tìm hi\u1ec3u xem nguyên nhân di truy\u1ec1n (gen) nào \u0111ó \u0111ã gây ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nói trên. Cu\u1ed1i cùng, h\u1ecd \u0111ã phát hi\u1ec7n ra m\u1ed9t trình t\u1ef1 gen có ch\u1ee9a nh\u1eefng thông tin \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra protein nh\u1ea1y sáng. <\/p>\n

Nhóm các nhà nghiên c\u1ee9u trên \u0111ã tách thành công các gen này, và sau \u0111ó \u0111\u01b0a chúng vào m\u1eaft c\u1ee7a nh\u1eefng con chu\u1ed9t thí nghi\u1ec7m b\u1ecb mù. H\u1ecd \u0111ã quan sát th\u1ea5y nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i hành vi \u0111áng ng\u1ea1c nhiên, và \u0111i\u1ec1u \u0111ó \u0111ã ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng nh\u1eefng con chu\u1ed9t này \u0111ã l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y sáng c\u1ee7a m\u1eaft. <\/p>\n

Ti\u1ebfn s\u0129 Roska cho r\u1eb1ng k\u1ebft qu\u1ea3 công trình nghiên c\u1ee9u c\u1ee7a ông s\u1ebd có tri\u1ec3n v\u1ecdng: "Hãy th\u1eed hình dung là b\u1ea1n \u0111ang di\u1ec5n thuy\u1ebft trong m\u1ed9t c\u0103n phòng l\u1edbn có nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng ch\u1ec9 có ng\u01b0\u1eddi \u1edf hàng gh\u1ebf \u0111\u1ea7u tiên có th\u1ec3 nghe th\u1ea5y b\u1ea1n". <\/p>\n

Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf hàng gh\u1ebf \u0111\u1ea7u tiên mà ông ví d\u1ee5 \u1edf \u0111ây chính là l\u1edbp ngoài bao g\u1ed3m các t\u1ebf bào hình nón và t\u1ebf bào hình que c\u1ee7a m\u1eaft – \u0111ây là nh\u1eefng t\u1ebf bào nh\u1ea1y sáng n\u1eb1m \u1edf \u0111áy võng m\u1ea1c, và c\u0169ng là l\u1edbp t\u1ebf bào ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u1ea7u tiên làm nhi\u1ec7m v\u1ee5 truy\u1ec1n thông tin t\u1eeb m\u1eaft \u0111\u1ebfn não. Chính l\u1edbp t\u1ebf bào này s\u1ebd truy\u1ec1n l\u1ea1i thông tin nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cho các l\u1edbp ti\u1ebfp theo. <\/p>\n

Khi l\u1edbp t\u1ebf bào \u0111\u1ea7u tiên b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng do nh\u1eefng c\u0103n b\u1ec7nh ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 thoái hóa võng m\u1ea1c hãy nhi\u1ec5m võng m\u1ea1c s\u1eafc t\u1ed1, m\u1eaft s\u1ebd b\u1ecb mù cho dù ph\u1ea7n l\u1edbn các l\u1edbp t\u1ebf bào ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1eabn còn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ti\u1ebfn s\u0129 Roska so sánh m\u1ed9t \u0111ôi m\u1eaft khi\u1ebfm th\u1ecb c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc máy \u1ea3nh b\u1ecb \u0111\u1eady n\u1eafp.<\/p>\n

Ti\u1ebfn s\u0129 Roska và \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111ã s\u1eed d\u1ee5ng l\u1edbp t\u1ebf bào th\u1ee9 hai làm m\u1ee5c tiêu \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a nh\u1eefng gen c\u1ee7a t\u1ea3o \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c nhân b\u1ea3n vô tình v\u1edbi m\u1ee5c \u0111ích "t\u0103ng c\u01b0\u1eddng âm l\u01b0\u1ee3ng" \u0111\u1ec3 "nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf hàng gh\u1ebf th\u1ee9 hai" có th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn thông tin t\u1eeb hàng gh\u1ebf \u0111\u1ea7u tiên b\u1ecb "\u0111i\u1ebfc", và t\u1eeb \u0111ó truy\u1ec1n ra kh\u1eafp phòng. <\/p>\n

Các nhà nghiên c\u1ee9u ti\u1ebfn hành ki\u1ec3m ch\u1ee9ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng pháp này trên hai nhóm chu\u1ed9t thí nghi\u1ec7m, m\u1ed9t nhóm v\u1eabn nhìn bình th\u01b0\u1eddng còn m\u1ed9t nhóm b\u1ecb mù m\u1eaft. <\/p>\n

T\u1ea5t c\u1ea3 các con chu\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong lòng t\u1ed1i trong th\u1eddi gian 30 phút tr\u01b0\u1edbc khi \u0111èn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eadt sáng l\u1ea1i. Khi \u0111èn sáng, nh\u1eefng con chu\u1ed9t có kh\u1ea3 n\u0103ng nhìn bình th\u01b0\u1eddng tr\u1edf nên nhanh nh\u1eb9n h\u01a1n và ch\u1ea1y lung tung kh\u1eafp l\u1ed3ng, trong khi nh\u1eefng con chu\u1ed9t b\u1ecb mù v\u1eabn n\u1eb1m im.Th\u1ebf nh\u01b0ng, khi nh\u1eefng con chu\u1ed9t mù \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng gen c\u1ee7a t\u1ea3o Chlamydomonas r\u1ed3i l\u1eb7p l\u1ea1i thí nghi\u1ec7m, chúng l\u1ea1i có nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng chu\u1ed9t bình th\u01b0\u1eddng. <\/p>\n

Nh\u01b0 v\u1eady, có th\u1ec3 th\u1ea5y nh\u1eefng con chu\u1ed9t b\u1ecb mù \u0111ã có th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 khác nhau gi\u1eefa ánh sáng và bóng t\u1ed1i. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra thêm \u0111\u1ed9 nh\u1ea1y sáng c\u1ee7a nh\u1eefng con chu\u1ed9t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i th\u1ecb giác \u0111\u1ec3 xem li\u1ec7u có ph\u1ea3i chúng ch\u1ec9 có kh\u1ea3 n\u0103ng phân bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ánh sáng hay ch\u1ec9 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng hình d\u1ea1ng c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n

\u0110\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u0111i\u1ec1u này, các nhà nghiên c\u1ee9u \u0111ã \u0111\u1eb7t nh\u1eefng con chu\u1ed9t tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t màn hình b\u1eb1ng kích c\u1ee1 c\u01a1 th\u1ec3 chúng r\u1ed3i cho chúng quan sát nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebb v\u1edbi chi\u1ec1u r\u1ed9ng khác nhau trên màn hình. <\/p>\n

Qua quan sát, nh\u1eefng con chu\u1ed9t th\u1ef1c s\u1ef1 có th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c hình d\u1ea1ng. \u0110áng ng\u1ea1c nhiên là chúng có th\u1ec3 theo dõi \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebb có chi\u1ec1u r\u1ed9ng l\u1edbn g\u1ea5p \u0111ôi \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebb mà m\u1ed9t con chu\u1ed9t bình th\u01b0\u1eddng có th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft. <\/p>\n

\u0110ôi m\u1eaft có th\u1ecb l\u1ef1c t\u1ed1t có th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1edf m\u1ee9c trung bình, nh\u1eefng thông tin nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb t\u1ebf bào ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ánh sáng t\u0103ng lên c\u0169ng nh\u01b0 gi\u1ea3m xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi là nh\u1eefng t\u1ebf bào "b\u1eadt" ho\u1eb7c "t\u1eaft". Còn gen c\u1ee7a t\u1ea3o Chlamydomonas ch\u1ec9 có tác d\u1ee5ng v\u1edbi t\u1ebf bào "b\u1eadt". Tuy nhiên m\u1ed9t protein tách ra t\u1eeb m\u1ed9t vi sinh v\u1eadt \u0111\u01a1n l\u1ebb c\u0169ng có th\u1ec3 ph\u1ee5c h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ebf bào "t\u1eaft". <\/p>\n

Theo các nhà nghiên c\u1ee9u, m\u1eb7c dù k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t t\u1ed1t, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng d\u1ee5ng  ph\u01b0\u01a1ng pháp này trên ng\u01b0\u1eddi thì c\u1ea7n ph\u1ea3i có m\u1ed9t th\u1eddi gian dài n\u1eefa. Tr\u1edf ng\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng pháp này là làm sao \u0111\u1ec3 có hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ánh sáng cao. <\/p>\n

Chúng ta bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi có c\u1ea5u t\u1ea1o r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, trong \u0111ó ch\u1ee9a t\u1edbi 40 lo\u1ea1i gen khác nhau có kh\u1ea3 n\u0103ng thích \u1ee9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ánh sáng khác nhau.<\/p>\n

Chính vì v\u1eady, các nhà nghiên c\u1ee9u c\u1ea7n ph\u1ea3i tìm ki\u1ebfm thêm nhi\u1ec1u tác nhân g\u1eafn vào gen nh\u1ea1y sáng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ánh sáng khác nhau, th\u1eadm chí ph\u1ea3i ch\u1ebf t\u1ea1o ra nh\u1eefng lo\u1ea1i kính \u0111eo m\u1eaft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 giúp t\u1eadp trung ánh sáng gi\u1ed1ng nh\u01b0 chi\u1ebfc máy \u1ea3nh t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng v\u1eady. <\/p>\n

Dù th\u1ebf nào \u0111i n\u1eefa, k\u1ebft qu\u1ea3 nghiên c\u1ee9u c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129 Roska v\u1eabn mang \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7n mù – m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn vô ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u ch\u1eefa. <\/p>\n

<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n

(KH&CN\/Vietnam+)<\/span> <\/span><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Protein nh\u1ea1y sáng có trong t\u1ea3o \u0111\u01a1n bào Chlamydomonas có th\u1ec3 giúp \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh mù. (\u1ea2nh: Internet). Trong m\u1ed9t công trình nghiên c\u1ee9u m\u1edbi \u0111ây, m\u1ed9t nhóm các nhà khoa h\u1ecdc Th\u1ee5y S\u0129 thu\u1ed9c Vi\u1ec7n nghiên c\u1ee9u Friedrich Miescher do ti\u1ebfn s\u0129 Botond Roska \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u, cho bi\u1ebft h\u1ecd \u0111ã có th\u1ec3 khôi ph\u1ee5c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3750"}],"collection":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3750\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doluong.gov.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}