Đô Lương tổ chức lễ hội Thái phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan.

Ngày 14-4-2014,  huyện Đô Lương cùng cấp ủy, chính quyền, nhân dân xã Tràng Sơn, dòng họ Nguyễn Cảnh long trọng tổ chức thập niên sự lễ. Về dự lễ có đ/c Lê Bá Hùng- Trưởng ban tuyên giáo tỉnh uỷ và đại diện Sở văn hoá thể thao và du lịch. Đây là ngày lễ 10 năm được tổ chức 1 lần tại đền thờ Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan nhằm tưởng nhớ ghi ơn công lao to lớn của Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan và các vị nhân thần của dòng họ Nguyễn Cảnh.

Trước lúc lễ hội diễn ra, dòng họ đã tổ chức lễ rước tổ từ đền thờ đến Đền Đức Hoàng – nơi thờ vua Lê Trang Tông để tưởng nhớ đến công lao của nhà Vua. Đây là ngày hội lớn của dòng họ Nguyễn Cảnh nên các chi phái của dòng họ trên phạm vi cả nước đã về dự. Đoàn rước lễ được diễn ra sinh động với đoàn voi tượng trưng cho tước quận công, ngựa tượng trưng cho tước hầu đó được mô phỏng lại. Bên cạnh đó, các nam thanh nữ tú của dòng họ đã rước hàng chục bức sắc phong của nhà Vua ban cho Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan và dòng họ. Lễ rước đã diễn ra trọng thể với sự tham gia của hàng vạn người kéo dài gần 2 km.

Hàng nghìn du khách thập phương về dự lễ.

Sau khi đoàn rước lễ trở về đền thờ, Ban tổ chức Thập niên sự lễ đã tổ chức buổi lễ. Thay mặt lãnh đạo UBND huyện Đô Lương, đ/c Nguyễn Minh Hạnh – PCT UBND huyện Đô Lương đã đọc diễn văn tại buổi lễ nêu bật thân thế công lao của Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan.

Đ/c Nguyễn Minh Hạnh – PCT UBND huyện Đô Lương đọc diễn văn buổi lễ.

Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan sinh năm Tân Tỵ 1521, mất năm Bính Tý 1576. Lớn lên, Nguyễn Cảnh Hoan là người thông minh trí dũng, văn võ song toàn, một lòng yêu nước thương dân. Ông sinh ra và lớn lên vào thời kỳ đất nước loạn ly, được theo cha rèn văn luyện võ. Năm Ất Mùi 1535, ông đi thi và đậu Hương Cống.

Năm 1536, khi mới 15 tuổi đã cùng với 4 anh em ruột hăng hái theo cha lên Sầm Châu phò Vua Lê Trang Tông. Nguyễn Cảnh Hoan được sự giáo dục và dìu dắt trực tiếp của cha nên sớm trưởng thành và có mặt trong hàng ngũ quân đội triều Lê. Ông sớm được vua Lê giao trọng trách làm tướng chỉ huy với tước Dương Vương Hầu.
Trận đánh mở đầu cho cuộc đời binh nghiệp oanh liệt của Ông là trận đánh tháng 12 năm Đinh Mão 1547. Năm đó, nhà Mạc kéo quân vào đánh phá Thanh Hóa, căn cứ địa của vua Lê. Ông được giao trách nhiệm chỉ huy cánh quân phục kích.


Trải qua 37 năm xông pha trận mạc, chiến đấu ngoan cường, bất chấp hiểm nguy, kể từ trận đánh mở đường đưa vua Lê Trang Tông từ Sầm Châu về nước, đến những lần vào, ra giữ vùng đất Hoan Ái "đất căn bản của triều đình", Thiếu phó Tấn Quận Công Trịnh Mô tiếng tắm vang dội trong hàng võ tướng và toàn quân.

Đến năm Quý Dậu 1573, Tiết Vương thấy ông làm tướng đã lâu, tiếng tăm lừng lẫy, có tài biện luận, muốn đưa ông vào hàng quan văn, bèn phong làm Hiệp mưu công thần đặc tiến Kim Tử Vinh lộc đại phu, Binh Bộ Thượng Thư, Thái Phó Tấn Quốc Công.

Năm 1574 đến năm 1576 quân Mạc do Thạch Quận công Nguyễn Quyện chỉ huy vào đánh phá Hoan Châu, Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan đã lãnh đạo đại quân cùng với 30 viên tướng, trong đó có 5 người con trai của ông là Thể Quận Công Nguyễn Cảnh Hựu, Trung Quận Công Nguyễn Cảnh Huân, Cường Quận Công Nguyễn Cảnh Vạn, Lập Quận Công Nguyễn Cảnh Chiêu, Thư Quận Công Nguyễn Cảnh Khiên chống cự đánh bại quân địch, đuổi quân Mạc chạy từ sông Tam Kỳ ra khỏi Cửa Hội.


 Sau khi đuổi được giặc, Nguyễn Cảnh Hoan rất quan tâm giúp đỡ dân lưu tán chạy giặc, trở về quê quán làm ăn yên ổn.

Năm 1576, Mạc Kính Điển lại đưa quân vào đánh phá Ái Châu (Thanh Hóa). Tiết chế trưởng quốc công Trịnh Tùng cho mời Tấn Quốc Công Trịnh Mô từ Hoan Châu về Thanh Hóa bàn việc chống giặc.

Vâng lệnh triều đình, trên đường hành quân về Thanh Hóa, không ngờ bị nội phản báo, Nguyễn Quyện đem quân mai phục tại huyện Ngọc Sơn bắt được Tấn Quốc Công Trịnh Mô đưa về Đông Kinh, hậu đãi nhằm dụ dỗ ông theo nhà Mạc. Dụ dỗ mãi không được, kẻ thù đã hãm hại ông trong ngục. Ngày 16 tháng 9 năm Bính Tý 1576 ông qua đời, thọ 57 tuổi.

Để tỏ lòng kính trọng và thương tiếc ông, vua Lê cho tổ chức lễ Quốc tang. Năm 1602, Triều đình truy tặng ông 8 chữ "Hùng Nghị Khuông Tế Trạch Dân Đại Vương". Đồng thời nhà vua sai Quốc Sư Chính Hòa đưa hài cốt cát táng tại xứ Chọ Mây trong dãy núi Cấm và xây dựng ngôi đền thờ lớn trên bờ Lam Giang thuộc xã Tràng Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An để nhân dân hương khói phụng thờ.


Năm Giáp Thìn 1664, triều đình quyết định hàng năm cứ đến ngày rằm tháng 3 âm lịch tổ chức lễ hội tại đền thờ Nguyễn Cảnh Hoan, và cứ đến 10 năm tức là cứ đến năm Giáp thì tổ chức đại lễ gọi là Thập niên đại lễ hội. Đại lễ hội đầu tiên tổ chức vào năm 1664 đến nay đã được 350 năm. Mục đích của lễ hội là phát huy truyền thống "trung, cần, nhân, nghĩa, bảo quốc hộ dân" của ông cha, tổ tiên. Nội dung được thể hiện bằng sinh hoạt văn hóa mang đậm sắc thái dân tộc như lễ rước, lễ dâng cỗ chay lên bàn thờ tổ tiên, đêm văn hóa hát các làn diệu dân ca xứ nghệ, các trò chơi truyền thống của địa phương Đô Lương.

Lễ hội lần này đã diễn ra trọng thể, đúng theo nghi thức cổ lễ, lễ hội đã thu hút hàng vạn người trong dòng họ và du khách gần xa.

Các đ/c lãnh đạo và bà con du khách thắp hương tưởng nhớ công ơn Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan.

Tại đền thờ, phần lễ tế đã diễn ra uy nghiêm, thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan và các vị thần. Những sinh hoạt văn hóa truyền thống trong lễ hội tại đền thờ Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan được hình thành và phát triển trên 340 năm nay nên đã tạo thành những giá trị văn hóa dân tộc mang đậm sắc thái bản địa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, trong đó có văn hóa tâm linh của con cháu dòng họ Nguyễn Cảnh và nhân dân thập phương, góp phần làm phong phú thêm giá trị và bản sắc văn hóa xứ nghệ nói riêng và của các dân tộc nói chung.

Tấm gương của Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan đã làm giàu thêm giá trị truyền thống anh hùng bất khuất của dân tộc Việt Nam, là tấm gương sáng cho các thế hệ mai sau noi theo trong việc giữ gìn và bảo vệ đất nước.

Ngọc Phương – Hữu Hoàn